DIỄN ĐÀN THẾ GIỚI SINH VẬT CẢNH
       

Quay lại   THẾ GIỚI SINH VẬT CẢNH-Arowana-Dragon Fish-Cá Rồng Việt Nam > CHUYÊN MỤC CHIM CẢNH > CÁC LOẠI CHIM CẢNH

CÁC LOẠI CHIM CẢNH Các loại chim cảnh phổ biến và độc đáo

Loading

arowana
Gửi trả lời
 
LinkBack Công Cụ
  #51 (permalink)  
Cũ 13-01-2011, 09:37
Avatar của nghiayb
Thành viên chủ chốt
 
Ngày gia nhập: Sep 2010
Nơi cư ngụ: yên bái
Bài gửi: 192
Cảm ơn: 54
Được cảm ơn 309 lần trong 99 bài viết
lâu lâu up cái chơi chơi>>>> hihihihh
__________________
Quay đầu là bờ...ngờ đâu là biển!!!!!
Trả lời kèm theo trích dẫn
Đã có 2 thành viên gửi lời cảm ơn tới nghiayb vì bài viết hữu ích này:
  #52 (permalink)  
Cũ 13-01-2011, 10:16
Avatar của kienyenbai
kienyenbai
Guest
 
Bài gửi: n/a
kekeke đã thấy lên đâu mà kekeke chú đang đóng phim mất tích phần 2 hả e? catse thế nào? cho anh đóng với, vai phụ cũng được
Trả lời kèm theo trích dẫn
Đã có 3 thành viên gửi lời cảm ơn tới vì bài viết hữu ích này:
  #53 (permalink)  
Cũ 13-01-2011, 14:14
Avatar của chaomaododit
Thành viên chính thức
 
Ngày gia nhập: Jul 2010
Bài gửi: 47
Cảm ơn: 1
Được cảm ơn 30 lần trong 22 bài viết
ôi bác chủ top thật là tâm huyết mong bác post nhiều bài ntn . tặng bác bông hoa chúc mừng năm mới
__________________
ai bảo rằng chơi chim là mệt . ko nuôi mang tôi nuôi hết cho
Trả lời kèm theo trích dẫn
Đã có 3 thành viên gửi lời cảm ơn tới chaomaododit vì bài viết hữu ích này:
  #54 (permalink)  
Cũ 14-01-2011, 08:50
Avatar của nghiayb
Thành viên chủ chốt
 
Ngày gia nhập: Sep 2010
Nơi cư ngụ: yên bái
Bài gửi: 192
Cảm ơn: 54
Được cảm ơn 309 lần trong 99 bài viết
Anh Kiên ơi!!!!!!!! Anh em họ đang hỏi anh là "keke là ngôn ngữ teen của teen mù cang chải ah"????? Hihi Em đangtamj thời quy ẩn giang hồ để chuẩn bị cho chương trình mới. ah!!! Con cu gáy hôm nọ e khoe đó giờ em cầm tay được ồi(vụ này khó hiểu thật) em mới nuôi được một tháng thôi vậy mà bạ thiệt thò tay vào nó còn mổ tay. Nhưng vẫn chưa gù gì sất. Em nó gáy giọng Thổ pha anh ạ.

Sửa bởi nghiayb : 14-01-2011 lúc 09:02
Trả lời kèm theo trích dẫn
Đã có 2 thành viên gửi lời cảm ơn tới nghiayb vì bài viết hữu ích này:
  #55 (permalink)  
Cũ 14-01-2011, 09:08
Avatar của kienyenbai
kienyenbai
Guest
 
Bài gửi: n/a
kekeke chú để cho anh nhé, nào sang a bắt ok!
Trả lời kèm theo trích dẫn
Đã có 2 thành viên gửi lời cảm ơn tới vì bài viết hữu ích này:
  #56 (permalink)  
Cũ 14-01-2011, 20:58
Avatar của cugaymienque
Thành viên mới
 
Ngày gia nhập: Jan 2011
Bài gửi: 3
Cảm ơn: 0
Được cảm ơn 4 lần trong 2 bài viết
mất 1h để đọc hết bài viết của bác , bác quả là có lòng với ae, đọc nhiều rồi mà vẫn chưa thể áp dụng thực tế được bác ơi khó quá
Trả lời kèm theo trích dẫn
Đã có 2 thành viên gửi lời cảm ơn tới cugaymienque vì bài viết hữu ích này:
  #57 (permalink)  
Cũ 15-01-2011, 22:33
Avatar của ngocthuy
Thành viên tích cực
 
Ngày gia nhập: Dec 2009
Bài gửi: 50
Cảm ơn: 4,294,967,289
Được cảm ơn 46 lần trong 27 bài viết
Yên Bái rất nhiều cao thủ về chim .Mình con nghe bác Tính đã hơn 70 tuổi mà vân tham gia phổ biến cho ae chơi cu gáy. Bài viết hay quá .cám ơn bạn .
Trả lời kèm theo trích dẫn
Đã có 2 thành viên gửi lời cảm ơn tới ngocthuy vì bài viết hữu ích này:
  #58 (permalink)  
Cũ 15-01-2011, 23:33
Avatar của nghiayb
Thành viên chủ chốt
 
Ngày gia nhập: Sep 2010
Nơi cư ngụ: yên bái
Bài gửi: 192
Cảm ơn: 54
Được cảm ơn 309 lần trong 99 bài viết
Trích dẫn:
Nguyên văn bởi ngocthuy Xem Bài gửi
Yên Bái rất nhiều cao thủ về chim .Mình con nghe bác Tính đã hơn 70 tuổi mà vân tham gia phổ biến cho ae chơi cu gáy. Bài viết hay quá .cám ơn bạn .
Xin mạn phép hỏi bạn là bác Tính mà bạn nói nha ở đâu đuwocj ko? mình cũng chỉ mới chơi thôi nên cần rất rất nhiều kinh nghiệm cửa những bậc tiền bối đi trước. thank bạn trước nha
Trả lời kèm theo trích dẫn
Những thành viên sau đây đã gửi lời cảm ơn tới nghiayb vì bài viết hữu ích này:
  #59 (permalink)  
Cũ 15-06-2011, 13:16
Avatar của trungviet
Thành viên mới
 
Ngày gia nhập: Apr 2011
Bài gửi: 3
Cảm ơn: 4
Được cảm ơn 0 lần trong 0 bài viết
Thumbs up Cảm ơn bạn rất nhiều, chúc bạn may mắn và hạnh phúc trong cuộc sống và cống hiến nhiều hơn nữa cho diễn đàn và người yêu chim CU GAY

Trích dẫn:
Nguyên văn bởi nghiayb Xem Bài gửi
Đôi điều cần lưu ý khi bắt bổi



Các nghệ nhân nuôi cu cườm lâu năm ai ai cũng mong muốn mình sở hữu được vài con mồi hay và thật sát bổi, điều đó không phải ai cũng làm được ... cho nên mới có kẻ mua và người bán. Chuyện mua hay bán, trao đổi vật chất cũng là chuyện thường tình ở đời. Cũng vì lẽ đó mà có những nghệ nhân rất đam mê chim cu mà không có thời gian để đào tạo từ một con bổi lên thành con mồi ... nên chọn giải pháp mua mồi là thích hợp nhất. Vẫn biết rằng khi ta nuôi nấng và huấn luyện từ con bổi lên thành con mồi, luyện tập chúng qua từng ngày mới thú vị ... rồi cái cảm giác lo lo, mừng mừng khi nó bắt được con bổi đầu tiên, rồi con thứ hai, thứ ba ... cũng từ đó tài nghệ của nó ngày càng thăng tiến sau những chuyến ngao du sơn thủy ... Cũng từ đó ta và nó đã có một sợi dây vô hình gắn kết ... ta cảm thấy yêu quý nó hơn, xem chúng như những đứa con cưng của mình vậy .... nhưng cũng có những người nuôi chim cu y như nuôi một đạo quân vậy 50 đến 60 con, chổ nào cũng là cu với cu ... số lượng thì khỏi chê nhưng chất lượng thì quá kém ... trong đạo quân ô hợp ấy chỉ vài ba con sau này là có triển vọng. Ta chỉ cần nuôi một con dũng tướng là đủ, không nên nuôi cả đội quân làm gì, tốn công, tốn lúa ....
+ Nguyên luôn luôn tâm niệm rằng : "Thà không nuôi chứ nuôi thì phải nên ..." cũng vì lẽ đó mà Nguyên rất khắc khe trong việc chọn lựa chim bổi, chỉ cần một điểm không vừa ý là ta loại ngay, mặc dù nó rất hay ở ngoài rừng, nó "phải có dáng dấp của con mồi" mới được, vì nó là mầm non, chồi xanh của tương lai .... khi thành tài phải là tướng mà thôi, điều đó đâu phải ai ai cũng làm được cho nên Nguyên viết bài viết này để hướng dẫn cho những người mới vào nghề làm quen dần với "tác phong của một nghệ nhân thật thụ"
Dù là mồi cây hay mồi đất khi dính bổi ta hãy bình tĩnh và từ từ nhé đừng sợ nó sẩy (nếu dính rồi mà sẩy mất thì đó là ý trời…. có nối tiếc nhưng xin đừng buồn) hãy từ từ đi đến chổ con mồi và làm các thao tác như sau:
- Sang con mồi từ lụp qua lồng để, treo cẩn thận (vì có những người khi bắt được con bổi hay quá cứ lo dí bắt cho kỳ được con bổi ... nhưng khi quay lại thì con chó đang tha con mồi, cái vụ này thì mấy anh đánh mồi đất đụng hoài ... ta hãy quan niệm rằng con bổi hay cở đó mà còn bị con mồi dụ cho sa vào lụp thì con bổi ấy có xá gì so với con mồi).
- Đừng lật đật cho vào túi rút mà ta hãy từ từ cầm hai chân con bổi bằng tay phải, để cho con bổi nằm trên lòng bàn tay trái ... ta bắt đầu quan sát vì lúc này con bổi vẫn con giữ nguyên bộ lông rừng chưa bị rụng ... ta dễ quan sát hơn.
1. Coi đầu của nó tròn hay vuông, lông đầu xám trắng hay bình thường.
2. Mắt của nó to hay nhỏ, sâu hay lộ, tròng vàng lớn hay nhỏ, màu mắt: đỏ tươi hay đỏ thẩm, vàng nhạt hay vàng nghệ, trắng dã hay đen thui ...
3. Mỏ của nó dài hay ngắn, thẳng hay cong, to hay nhỏ, đen bóng hay đen ***** ...
4. Lổ mủi to hay nhỏ, dài hay tròn, cục gồ cao hay thấp ….
5. Chỉ dàm to hay nhuyễn, quá khóe hay chưa tới, thẳng hay cong ...
6. Cổ ngắn hay dài (ta nên lưu ý điều này mấy anh có cổ ngắn, tròn đa phần gáy giọng trơn hay chiếc. Còn mấy anh cổ dài hay cổ lãi thường thì gáy giọng đôi hoặc ba) ...
7. Cườm: khổ cườm to hay nhỏ, trắng nhiều hay đen nhiều, cườm lửa đóng cao hay thấp, sau đó ta xem nó thuộc loại cườm nào ... một dây, hai dây, ba dây hay bể nát ...
8.Có đuôi rùa hay không, có dị tật hay ẩn tướng nào hay không ...
9. Ức tròn hay dẹp , ức chiếc hai ức đôi , nở hay lép ( ức =ngực ) ...
10. Mình dài hay ngắn, nhìn dọc nó tròn hay vuông , to con hay nhỏ con ....
11. Quy me hay bìa tên, sổ hay ngang, 3 tần hay 4 tần, hai cánh có đều nhau không (thường thì cánh bên trái lông quy sẽ mọc nhiều hơn cánh bên phải).
12. Phau trắng hay hồng, phèn hay xám ....
13. Chân cao hay thấp ( dài hay ngắn ), mập hay ốm ...
14. Ngón chân dài hay ngắn ...
15. Móng chân dài hay ngắn, thẳng hay cong ...
16. Sau cùng là đuôi vót hay đuôi xòe lông đuôi nhiều hay ít ....
Nếu các bạn quan sát như trên và có nhận xét đúng ngay từ đầu thì các bạn sẽ không bao giờ bị lầm khi chọn bổi đem về nuôi.

Để chuyến đi bẫy gáy hiệu quả cao


***

Bẫy chim gáy tuy rất đơn giản, nhưng cũng rất phức tạp và đòi hỏi tay nghề phải cao và khéo léo mới bách chiến bách thắng được. Có khi trời thật đẹp, tưởng rằng chắc ăn... nhưng khi bẫy thì mạnh mồi mồi gáy mạnh bổi bổi đấu sơ rồi đi kiếm ăn .... thế là hết một ngày ...buồn... có khi đi tới nơi không nghe tiếng gáy nào... nhưng khi mồi chỉ giống vài tiếng thì bổi về ào ào....chiến đấu với mồi thật sung và nhẩy vào lụp xòn xọt thật là sướng. Có phải đây là liên hệ với thuật "ngũ hành, phong thủy" không? ... thì đây cũng là một ẩn số.... khó mà lý giải !!! Nhưng theo banchu tôi, có 3 thứ rất quan trọng trong việc bẫy chim gáy ( thời cơ, địa lợi và nhân hòa), nếu kết hợp cả 3 điều này tốt thì hiệu suất bẫy chim cao hơn.
1. Thời cơ: Tìm hiểu thật kỹ về con chim bỗi (kết), thời điểm nào nó hăng (sung) nhất để phục. Đây là điều quan trọng hàng đầu. Thông thường con rừng hăng nhất là lúc hắn ta sống một mình và đã làm chúa được một vùng, loại này sáng ngũ dậy bay lên cây cao gáy gù thật rôm rả, khi thấy em nào bay sạt qua, hoặc nghe em chim lạ nào gáy....thì hắn ta bay tới và đuổi đánh thật mảnh liệt. Còn loại còn lại là từ sáng tới chiều chỉ đứng trong bụi và thúc trận với chim mái nhè nhẹ nghe thật sướng tai, lúc này rình rình đi tới rồi bẫy lót thì sướng biết chừng nào.
2. Địa lợi: Phải biết được vị trí con chim bổi đang làm chúa ở khu vực nào, thường gáy ra oai ở cây cội nào nhất.... nếu đặt bẫy sai vị trí lãnh thổ cũng làm cho con mồi khốn đốn vô cùng, nhiều khi chỉ cách nhau một bờ ranh, con đường mòn, hay là sai hướng thì coi như công cóc, dù chim mồi có làm rát cuống họng thì nó có về đấu chăng nữa thì chỉ đấu cầm chừng thôi, và rất ít có cơ hội nhập hộ khẩu nhà ta...
3. Nhân hòa: Dù chim hay cở nào mà, nhưng chủ nhân của nó yếu tay nghề, hoặt cẩu thả cho điểm này thì có ngày sẽ ôn hận ... thông thường nhất là bể trận nhì là "bể chim". Trước khi treo lồng thì phải quan sát gần nơi bẩy có đường mòn nào, có người làm rẫy đốn củi gần đó không, treo lồng cao chừng nào tốt chừng ấy, nhánh thế phải chọn cho thật đẹp, tốt nhất là đừng bao giờ chọn nhánh thế quá xa, quá cao và nhất là quá to; vì quá cao, quá xa chim bổi rất khó nhảy và rất dễ bị trượt... còn quá to thì có ngày gặp bổi già gù thì chim mồi rất dể bể mồi bởi thế nên chọn nhánh thế nhỏ thôi, và cái cầu ngoài phải sáng và to hơn nhánh thế là tốt nhất. Để ngăn ngừa kẻ thù của chim gáy ( trộn, chồn, bìm bịp....) nên việc quan sát thì phải " me " gần lồng, và quan trọng nhất là phải để mồi trong tầm mắt.... Nếu lỡ chim rừng có đậu sát chổ ngồi thì cứ ngồi im đừng nhúc nhích, chờ cho đến khi nó đấu và chuyền gần tới lòng thì lúc ấy ta tha hồ chuyển chố.....
Ngoài ra tôi và các bạn chơi chim còn rút kinh nghiệm rắng: Nếu gặp những trường hợp dưới thì hôm ấy rất khó bắt bổi.
- Chim bổi bắn đèn nhiều trước khi về đấu với chim lồng.
- Đài khí tượng báo sắp có bão, hay áp thấp, bão ở ngoài khơi.
- Chim bay thành đàn ra hướng rẫy, ruộng.
- Nghe tiếng con đỏ (hoẵng) kêu nhiều trong ngày.
- Chim rừng gáy rộ buổi sáng sớm, nhưng đến khi mặt trời mọc lên... không nghe em nào gáy nữa.
- Chim rừng đang đấu với chim mồi rồi bỏ đi xuống đất kiếm ăn, thì thế nào vào buổi chiều cũng sẽ có mưa.
- Nhiệt độ thời tiết quá nóng hay là quá lạnh..... còn nhiều nữa nhưng…….. quên rồi.
Nói thì nói vậy thôi, chứ khi nổi cơn ghiền lên rồi ....thì làm sao cưỡng lại cho nổi, phải không các bác!



Đôi điều cần biết khi đi rừng


***

Dân chơi chim cu mà nói đến hai chữ "đi rừng" là ai cũng náo nức, háo hức .... nhưng đã có lần mình và ông bạn đi gác mới đến rừng chưa bẫy được con nào thì bánh xe bị thủng, vừa quải lồng chim vừa đẩy xe đi bộ, muốn tắt thở. Tức quá leo lên chạy luôn nhưng chạy đâu có được "xe lủng - đường lún" thế mới khổ, đi bộ mười mấy cây số mới tìm được một chổ vá xe ... Lần sau đừng rũ tao đi rừng nữa nhé! Mới đi có một lần mà tởn luôn tơi già.
Lại có người mãi mê đi bẫy quên cả đường về, ngủ luôn trong rừng đến sáng tìm ra đường mà lại quên không nhà mà mình đã gởi xe ... biết hỏi sao bây giờ lạc mất rồi, thế mới khổ đành phải đi xe ôm quay đi vòng vòng mất mấy trăm ngàn cũng may là tìm được nhà. Có người đi sao mà bị ong chích túi bụi ... quăng cả mồi lẫn lụp b ỏ chạy. Lại có người đi gặp rắn, nó ngóc cái đầu lên cao hơn 1m sợ muốn té đái luôn, chỉ còn biết đi thụt lùi, thụt lùi, lùi lại và chạy như ma đuổi. Nguy hiểm quá đúng không các bạn? Vậy chẳng nhẽ bỏ luôn niềm đam mê... ?. Không phải có biện pháp khắc phục chứ bó tay thế nào được đúng ko các bạn.
1. Công tác chuẩn bị khi đi rừng:
- Đồ nghề vá xe (bơm hơi gấp lại được nhỏ gọn), kiềm, mỏ lết, 3 cây móc lốp, keo, dây dù, hột quẹt ...
- Võng, mùng, tăng hay áo mưa ..... (nếu đi về trong ngày thì không cần t ăng, chỉ mang áo mưa là đủ .
- Nhang chống mũôi, (thuốc chống mũôi như soffell)...hoặc một lọ thuốc DEP (có bán ở những tiệm thuốc tây) loại này bôi nơi giày, vớ, tay chân, v.v.. vắt và muỗi không bao giờ cắn, thì không cần mang theo nhang muỗi. Cẩn thận hơn nên mang theo một lọ mật ong nhỏ, biết làm gì không? thứ này rất hữu hiệu, khi bị ong chích bôi mật vào chổ bị chích, rồi hòa loãng mật ong với nước để uống, bảm đảm sẽ không bị sưng nhức. Còn nữa khi thấy trời chuyển mưa ở trong rừng thì lo mà dzọt lẹ chứ gặp đường lầy có mà "khóc tiếng tàu" hoặc không phải có dây chain (sên cam) quấn vô bánh sau thì mới mong ra khỏi rừng được Một điều nữa nếu bẫy lụp thì nhớ mang theo cây sào (bằng Inox hoặc cây tầm vông), chớ có sung mà leo như tui hồi đó, Ở lưng chừng cây gặp phải ổ kiến lửa ba chân bốn cẳng nhảy xuống, lật đật trút áo quần, sexy phủi kiến gần cả buổi, chẳng còn thời gian đâu mà bẫy chim nữa.
- Đồ ăn và thức uống đầy đủ, (nếu đi về trong ngày thì mang theo cơm hộp và một ít bánh hay trái cây, trưa nghĩ nằm võng, vừa ăn vừa nghe chim gáy cũng thú vị lắm …. ). À mà gió thổi hiu hiu dễ ngủ lắm đừng có ngủ đến chiều luôn nghen!
- Ống nhòm và la bàn (nếu có)
2. Các khu vực nên đi:
Khi các bạn gởi xe thì nên xác định rõ 4 hướng "đông - tây - nam - bắc" theo Nguyên thì nên đi hướng đông và về hướng tây vì nhìn mặt trời dễ hơn. Khi đi ta nên ghi nhớ những cây cao lớn nhất .... Nếu lỡ có lạc thì hãy tìm về các cây cao đó ...là ổn. Mặt khác có người chỉ đi thẳng một đường đến cuối ngày, chiều đến đằng sau quay là đi một mạch về nhà.
Nếu bạn biết sử dụng la bàn thì sẽ rút ngắn được đường đi, thuật ngữ gọi là cắt rừng hay đi đường chim bay.
- Khi đi nhớ mang giầy nhé! chống gai và rắn....
- Hãy đi gần các con đường mòn.
- Đi vào khu vực cây cối hơi thưa, cỏ thấp .... dễ quan sát (ít nguy hiểm).
- Khu vực trồng mì thấp, cao su nhỏ ...
3. Khu vực không nên đi:
- Quá rậm rạp, côi cối um tùm âm u, nếu bạn để ý khi đến những vùng hoang sơ bạn sẽ cảm thấy hơi lạnh (cái này chỉ là cảm giác thôi chứ trời thì vẫn nắng chang chang) đó là do hơi rừng tác động đến linh cảm của bạn, không nên vào vì khu vực này sẽ có nhiều mối nguy hiểm đang rình rập bạn.
- Gần các bụi gai mắc mèo hay cây sơn, vô tình bạn đứng dưới gió thì khi về ngứa gảy đã tay, cái này Nguyên bị rồi người cứ nổi mề đay ... càng gãi càng ngứa.
- Không có dấu chân người (vùng đất ít người lui tới ... )
- Trong một khu rừng chỗ nào bạn cũng đi được nhưng nhất định sẽ có những nơi ... bạn nhìn vào là nghe ớn, dúng dúng lạnh…. nếu bạn cố tình đi đến gần bạn sẽ có cái cảm giác hình như có một cái gì đó đang theo dõi mình ... hãy quay lại ngay.
- Đi ngang khu vực có nhiều bụi ngãi (có loại giống cây nghệ ...) đó là ngãi hoang, loại ngãi hoang này rất nguy hiểm nếu ta vô tình dẫm phải ... mà không kịp thời chữa trị có thể mất mạng mà không hay. Theo kinh nghiệm khi đến gần những đám ngãi hoang này (cách 3 đến 4 m) là những bụi ngãi nó nghiêng qua nghiêng lại y như múa vậy nếu không nhìn kỹ thì bạn tưởng là gió thổi .... nhưng trời thì lại không có gió, quay lại ngay. Nếu lỡ sa chân vào thì bạn hãy chụp ngay, bứt ngay một chóp lá bỏ vào miệng nhai và nói "tao ăn mày chứ mày không ăn tao", đơn giản như nói đùa nhưng hiệu quả lắm đó.



Phương pháp huấn luyện bổi con thành mồi


***

Nhiều nghệ nhân nói nuôi chim cu mà nuôi chim con thì ...chỉ để gáy gù cho vui tai thôi. Những ông lão bao nhiêu năm lăn lộn chốn giang hồ, nơi rừng sâu núi thẳm ...chỉ mong sao có được vài em bổi rất hay, rất dữ mang về nuôi ...chứ không ai đi bắt chim con về nuôi cả ... nay tuổi đã xế chiều không còn đủ sức đi rừng nữa thì ngồi ở nhà nghe cu gáy, mà phải là cu khách gáy nghe mới đã .. thúc, gù lia lịa ... khách vào thì chào liên tục.
- Có những nghệ nhân đi mòn đường, chết cỏ mà bắt không được con bổi hay đem về nuôi, không bắt được con bổi cha mà lại dính con của nó mới tức chứ ... vẫn biết nuôi chỉ uổng công thôi nhưng định thả thì thả không đành, rồi mình lại tự an ủi mình: "con nhà tông, không giống lông cũng giống cánh" ....cứ đem về xem sao ...
- Có người lại đi bắt cả ổ đem về nuôi chỉ mong sao cha là con bổi sát thủ thì con cũng ....nhưng thời gian vẫn trôi đưa con chim non ngày nào nay đã trưởng thành giống y như một anh mồi sát thủ ... nhưng nó chỉ là con "sát thủ trong nhà thôi" thế mới tức ...
- Có người lại nói nó ở nhà gáy gù như điện, nhưng khi đem ra đồng thì im thin thít ... đúng là cái đồ khôn nhà dại chợ.
- Có người lại nói đem nó ra rừng khoái chí nó gáy gù vang trời vang đất nhưng khi bổi đến nó lại xem như bạn, nó gáy mặc nó, bổi gáy mặc bổi ... vì nó là con chim con mà, nó đâu biết dụ bổi ....
Sau này đi nhiều nơi, học hỏi được nhiều kinh nghiệm trong đó có nghệ thuật huấn luyện cu bổi con thành mồi ...nay viết lại để anh em cùng tham khảo.
1. Chim con được nuôi đầy đủ thức ăn và nước uống, không có sự đấu tranh để sinh tồn.
2. Sống cách xa bầy đàn nên không phân định được lãnh địa riêng, không biết đấu đá tranh giành, va chạm thực tế ít, chưa từng trãi ...
3. Không có chim bố mẹ chỉ bảo, dậy giỗ gáy như thế nào, gù ra làm sao, tư thế gù cao đầu hay thấp đầu ...nó đâu có biết đâu.
4. Nó sống trong môi trường gia đình nên nó đâu biết dụ dỗ ai ...chỉ biết gáy gù cho vui thôi chứ nó đâu hiểu ý nghĩa (y như người nước ngoài học tiếng Việt vậy, nói được nhưng họ đâu có hiểu hết ý nghĩa ngôn từ, câu cú là vậy).
Trên đây là những điều ta cần biết và đây là cách huấn luyện:
- Con bổi con vừa bắt đầu nổi ta dời chổ nó liên tục, nay ở cây này, mai cây khác.
- Khi nó căng lửa gặp người nó sẽ gù ngay, ta trị ngay cái tật ấy bằng cách ngụm một ngụm nước đi thẳng đến nó vừa chuẩn bị gù là ta phun thẳng nước vào mặt nó, làm vài lần thì sửa được ngay (à các bạn đừng đem con bổi gù người đã nhiều năm ra phun nước nghen, không tác dụng đâu vì nó đã trở thành thói quen rồi).
- Cho gù với bổi chứ đừng cho nó gù với mồi già nghen, nó sẽ bị bể đó.
- Cho nó vào một cái chuồng thật rộng ở khoảng 3-4 ngày ta thả một con bổi cùng trang lứa với nó, cho đá lộn, ngày đầu đá ít thôi, sau đó tăng dần rồi đổi con bổi khác.
- Đem nó ra rừng treo cạnh con mồi già, nghe con mồi già dụ bổi, coi con bổi phất ngang con mồi gáy gù ra sao, đem nó về, mỗi ngày một ít, một ít ,mưa dầm thấm dai.
- Sau đó ta mang nó đi một mình, nếu bổi phất ngang mà nó gù phóng mấy đạc coi như ta đã thành công một phần rồi, muốn thành công hơn là phải nhờ đến tài nghệ của nó.



Huấn luyện bổi già thành mồi theo phong cách hiện đại


***

Đây là phương pháp huấn luyện một con mồi cây tuyệt vời nhất mà tôi được biết vì bạn chỉ tốn có một khoảng thời gian rất ngắn một tháng hoặc hai tháng là bạn có thể sở hữu trong tay một con mồi rồi, nó vẫn còn tung bành bạch, lông thì rụng tơi tả, ở nhà không gáy một tiếng, thấy người lạ thì tung bay lông búa xua, ai cũng cho là chim bổi, có nhìn tướng cũng không dám đoán nó hay - dở ra sao vì lông cườm lông quy rụng gần hết vậy mà khi ra đồng lại gáy gù như điện, thế có lạ không! Cách nầy hay đây nhưng tôi chưa thử nghiệm được vì không có đủ thời gian và sự kiên nhẫn để mà tập luyện, nếu bạn là người nhàn rỗi hảy thử xem sao nhé!
Người xưa có câu: Nhất lý - nhì lì, chủ nhân của những chú chim tung bành bạch tâm sự với tôi rằng: tuy gặp em lần đầu nhưng anh cảm thấy rất mến em cho nên anh mới đem cái điều tâm huyết của mình kể cho em nghe “lúc trước anh là người chơi chim chào mào anh lựa con nào, chọn con nào, bán cho ai sau này đều nổi tiếng cả sau này anh chuyển sang chơi chim cu vì thấy nó hay và đả hơn nên không còn nuôi chào mào nữa. Lúc đầu vì không có tiền mua mồi nên anh xin một con bổi hay của ông bạn đi bẫy ở rừng đem về nuôi và anh đã huấn luyện nó theo cái câu "nhất lý -nhì lì" không ngờ anh đã thành công, sự thật đã mỉm cười với anh ...” theo thâm tâm mình nghĩ thì anh còn thành công hơn nữa vì anh có một trái tim nhân hậu, cái tâm, cái đạo của một người đam mê tiếng cù cú cu cu cần phải có. Tại sao anh lại huấn luyện nó theo phương pháp: Nhất lý -nhì lì?
thứ nhất là cái lý: Cái đạo lý sống ở đời, cái lý mà không một ai dám phản bác, nó bất di bất dịch, ví dụ: Một con mồi hay thì ai cũng công nhận nó hay vì nó gáy gù hay quá, nghe đã quá, bắt bổi nhanh quá, đấu với con mồi nào hay con bổi nào nó cũng dành phần thắng… đó là cái lý lẻ nói về một con chim hay.
thứ hai là lì: dù là con bổi mới bắt về rất hay ngoài rừng nhưng ta phải xem qua tướng tá mới chọn nuôi vì chỉ có tướng của con mồi sau này mới thành con mồi mà thôi, người chủ huấn luyện phải thật lì và con bổi cũng thật lì, nghe qua cũng buồn cười thật nhưng vẫn thành công và đây là các giai đoạn huấn luyện: Mình nói trước bạn phải thật sự là người nhàn rỗi và kiên nhẫn nghen!
- Giai đoạn một: Ngày nào ta cũng mang cu bổi đi ra đồng hay đi rừng nhớ là đi bộ thôi nghen, khi ta đi rẫy, đi ruộng ta đều mang nó theo, máng nó lên một cây nào đó sao cho nó nghe bổi gáy, thấy bổi bay qua, bay lại .... ta chỉ treo nó một chổ nhớ nghen, ngày đầu ngày thứ hai nó sẽ gáy một hoặc hai tiếng nhưng nhỏ thôi, khi nào ta nghe nó gáy lớn tiếng ta lập tức sang lụp ngay nó tung, nó giẫy, rụng lông kệ nó. Ta đem nó treo ngay cái cội của con bổi trận nhất, dữ nhất (nên nhớ ta ngụy trang lá thật kỹ để con bổi trận không thể đá được con bổi của mình), ngày nào cũng vậy sáng đến trưa ta mang nó về, chiều ta đi tiếp cũng treo đúng một chổ, khi nào nó dám đấu với con bổi, dám gù với con bổi trận ấy là nó đã nổi rồi (ở đây nó chỉ dám gáy gù ở ngoài đồng thôi chứ mang về nhà thì im như thóc và còn tung nữa chứ), khi nào mà nó bắt được con bổi ấy là coi như bạn đã thành công hơn một nữa rồi, đây là chiêu lì đó nghen!
- Giai đoạn hai: ta mang nó sang con bổi trận khác, có giọng gáy khác cũng cho đấu liên tục đến khi nào bắt được con bổi đó thì mang sang con gáy giọng khác nữa, ta để ý xem nó có sợ giọng gáy nào hay không? thường thì có con sợ giọng sấm đồng, có con sợ giọng sấm thổ ... sợ giọng nào ta cứ mang nó đấu với con gáy giọng đó, nếu nó bể luôn coi như ta thất bại còn nếu nó hết sợ, bắt được con đó thì sau nầy nó sẽ trở thành một con mồi thiện chiến.
- Giai đoạn ba: huấn luyện đi xe và đi xa (xem bài “kỹ thuật huấn luyện mồi cây”)
Thuở đời nay con mồi mà gặp người lạ cứ tung bành bạch mới lạ chứ, mặc dù đã bắt gần 40 con bổi mà vẫn chưa thay lông rừng khi mình đến nhà thì cho nó là bổi đó bạn ... lầm một cái quá to. Chúc các bạn, những ai có lòng trì chí kiên tâm sẽ thành công như ông anh mà tình cờ mình quen được.



Kinh nghiệm tập mồi dự phòng


***

Việc luyện tập chim mồi kể ra cũng rất tốn công, với người thiếu kinh nghiệm thì lại càng khó khăn hơn. Trong nghề chơi, mấy ai có duyên may mà nuôi con chim đầu tiên đã là chim mồi rồi. Một số người mới chơi tìm cách đi tắt đón đầu mua lại chim mồi của người khác nhưng nếu thiếu kinh nghiệm hoặc không gặp người chơi tận tình giúp đỡ cũng có thể gặp phải những con mồi không hay, để phòng bất trắc, ngay cả những người đã có chim mồi hay rồi thì cũng không ai ngại việc nuôi thêm mồi dự phòng ... vì vậy việc tập mồi để chơi là một việc không thể không làm của người chơi chim gáy mồi.
Việc chọn, nuôi, luyện tập chim mồi trong diễn đàn đã có rất nhiều ý kiếm trao đổi kinh nghiệm, hôm nay mình chỉ muốn đề cập thêm một vấn đề mà mình thấy trong thực tiễn diễn ra như sau:
Chim gáy có tính độc tôn rất cao, khi trong nhà đã có một con mồi hay rồi thì những chú chim bổi, chim mồi lỡ và có thể cả mồi thuần cũng hay nhường chú mồi hay về giọng gáy mà các chú chỉ gáy ở ba thời điểm trong ngày: sáng, trưa, chiều mà thôi.
Vậy thì giải pháp nào cho việc luyện thêm chim gáy mồi khi trong nhà đã có mồi cứng?!
Thưa các bác! qua thực tế thì mình thấy như sau: cứ nuôi các chú khác bình thường bên cạnh chim mồi nhưng chăm sóc cho thật tốt, thời gian đầu chúng sẽ im như thóc, nhưng sau này chúng sẽ bắt đầu gáy trộm,... có thể là một năm hoặc hai năm sau, vào mùa bẫy các bác tranh thủ mang nó ra rừng cũng với mồi nhưng nhớ là treo mồi rất xa nó, chim rừng gáy, chim mồi gáy và có thể nó không gáy nhưng không sao cả, kệ nó.
Vài ba hôm đầu có thể nó còn giãy giụa nhiều,... nhưng nó sẽ tiến bộ lên tuỳ theo thời gian được mang ra rừng luyện tập nhiều hay ít. Đến khoảng dăm hôm được mang ra rừng, nó sẽ bắt đầu gáy gọi vài tiếng là ta đã thành công bước đầu rồi đấy, có thể chim rừng nghe nó gáy sẽ đến doạ, cũng chẳng sao cả (tất nhiên nếu ta có điều kiện đuổi chim rừng đi thì tốt hơn), thời gian sau thấy bóng chim rừng nó sẽ biết thúc ( gáy trận), thậm chí có con đã gù,...
Vâng! chỉ cần có thời gian mang chim bổi ra rừng tập mươi hôm như vậy thì các bác sẽ thấy nó nổi nhanh đáng kể, tuy nhiên khi về nhà thì nó vẫn cứ nhường con mồi già thậm chí có con cả ngày chẳng thèm lên tiếng, nhưng không sao vì nuôi chim mồi là để chúng thể hiện việc gáy, gù và bắt bổi ở ngoài rừng, ở nhà ta chỉ cần một vài con gáy thôi là cũng tạm được rồi!
Với cách làm trên, trong mùa bẫy năm nay, mình đã tập được thêm được ba con bổi nữa nổi thành mồi lỡ, trong đó có 2 con đã được chính thức gọi là mồi (vì một con đã bắt được 3, còn con kia đã bắt được một con bổi). Cũng cần phải nói thêm rằng, những con mồi mới nổi này, tạm thời ở nhà nó sẽ nhường con mồi già và hay nhất nhưng theo thời gian, mức độ tiến bộ của chúng sẽ thu hẹp khoảng cách với con mồi già và đến lúc đó thì ngay ở nhà nó cũng sẽ chơi hay ngang ngửa với mồi già cho mà xem!
Cũng là một cách tập thể thao và lại được hòa nhập với thiên nhiên, việc tập mồi không cốt bắt được chim rừng mà lợi dụng tiếng chim rừng để tập cho chim nhà hay lên và đặc biệt giúp ta hứng khởi trước những chú chim bổi vốn trước đây rất hay trong rừng đang được chính tay ta chăm sóc nuôi dưỡng, để những tiếng chu, lèo, dặm, vấp, gù chống đấu,... của chúng sẽ được tái hiện lại trong tương lai gần như chính bản thân chúng đã từng có.



Hướng dẫn nuôi cu khách!


***

Bí quyết để nuôi được một cu khách hay là:
1.Phải nuôi cu non chưa biết bay, lông tơ còn, hoặc mọc lông ống sơ sơ. Có thể nuôi cu rừng bắt tổ , hoặc cu con do nuôi đẻ.
2. Nếu cu còn tơ, có thể nhai gạo thành nhỏ vụn, cho miệng nó vào miệng của bạn, nghe ghê ghê nhưng vui lắm, chim sẽ tự rúc tìm gạo trong miệng của bạn để ăn, như rúc trong miệng chim mẹ vậy! Không nên cho chim đậu giữa lòng bàn tay, vì giữa lòng bàn tay thường có mồ hôi chảy, rất độc và gây hại cho chân chim, nếu cho đậu nhiều lần sẽ làm cho cu bại liệt ở chân. Nên cho nó đậu ở cánh tay hoặc trên lưng bàn tay.
3. Bạn nuôi dưỡng nó cẩn thận, tránh chó hay mèo vờn nó, treo lồng ở nơi nào yên tĩnh, ít người qua lại, mỗi khi bạn đến bên lồng thì nên thả cho nó vài hạt mè (vừng) hay ngô (bắp), làm nhiều lần thì nó sẽ mến bạn, bạn đến gần thì nó sẽ xông xáo như muốn tìm cách đến bên bạn (chim mến người), nhưng không được thả nó ra đâu nha! Vì nếu bạn thả ra, nó sẽ bay đi mất đó, chỉ cần nó tập vỗ cánh vài bữa là có thể bay xa, bay cao.
4. Mỗi khi đến bên lồng, giai đoạn cườm bắt đầu mọc, bạn nên tập phát âm giống như tiếng chim gù, nghe như "cục cu, cục cu..." càng về sau thì âm thanh đó càng nhanh, như muốn hối thúc điều gì đó, đây là bí quyết để chim có giọng gù hay, không nên phát ra âm thanh "cục cu cu cu" như khi cu gáy, vì khi người lạ vào thì chim gù nghe mới hay.
5. Phải kiên nhẫn, luyện tập thường xuyên, ban đầu chim sợ nên nó né bạn, sau thì quen, thỉnh thoảng khi nó sung lên nó sẽ gù lại bạn.
6. Một số người khi gù với chim thì hay gật gật đầu như cúi chào nó, hay nói đúng hơn là giống như hai con chim cu đang gù nhau, một số cao thủ khác lại sử dụng bàn tay, đưa lên đưa xuống trước mặt nó, vừa đưa lên đưa xuống miệng vừa gù. Các bậc tiền bối thì sau mỗi lần tập cho nó như vậy thường thả cho nó vài hạt vừng (mè) để kích thích nó, như huấn luyện viên đang luyện các con vật trong gánh xiếc.
7. Thỉnh thoảng mang cu ra phơi nắng, đặt lồng tiếp xúc với mặt đất, thả vài hạt vừng hoặc ngô cho chim mổ ăn, và cho nó tự ăn đất để bổ sung một số chất khoáng mà nó thiếu. Nhưng hạn chế việc mang chim ra ngoài, hoặc cho chim tiếp xúc với người lạ. Khi chim đã nổi lửa hay sung thì nó gáy lại với bạn, nhiều khi bạn đến chưa gần lồng là nó đã gáy chào đón bạn rồi!
8. Khi nó sung, tức đã lên lửa nhiều, bạn nên để nó ở nơi đó và tập luyện nhiều để cho nó đứng chim. Sau đó mới chọn một nơi thích hợp để treo chim. Tốt nhất là chọn nơi nào thường xuyên có người vào ra, có thể là trong nhà nơi gần cửa ra vào, hoặc ngoài sân.



Thức ăn và thóc cho chim gáy


***

Thức ăn: Thức ăn chính của cu gáy là các loại hạt quả, quả cây, hạt cỏ và hạt các cây lương thực như lúa, ngô, đậu xanh, đậu tương, lạc, vừng,... khoai lang, sắn. ngoài ra chúng cũng thích ăn quả đa. Nhiều khi trong diều và dạ dạy còn thấy mối, ấu trùng côn trùng và ruồi nhặng.
Thức ăn cho chim gáy là thóc, vừng, đỗ, lạc,...và các loại khoáng chất bổ sung khác,...
1. Thóc.
Thóc mua về cần chọn loại không có râu và bỏ vào bao dứa dùng chân đạp kĩ để làm gãy các râu lúa, sau đó đưa tất cả vào trong một thùng nước để những hạt lép nổi lên trên, vớt và loại bỏ chúng. Hạt chắc còn lại được đem đi phơi khô nỏ cất vào bao ni lông dùng dần.
Nếu bạn cần bổ sung trứng vào thóc thì nên làm như sau: lấy khoảng 1 kg thóc sạch, cho vào 2-3 lòng đỏ trứng gà rồi bóp đều. Bắc lên bếp một nồi nước to đun sôi. Dùng một mâm nhôm làm vung, rãi loại thóc tẩm trứng lên mâm và đốt lửa để sấy cách thủy đến khi thóc tẩm trứng khô kiệt nước và trứng trong lúa chín thơm. Dùng loại thóc này cho chim ăn trong giai đoạn chim thay lông rất tốt, có thể làm rút ngắn thời gian thay lông của chim và dùng trong giai đoạn chim đi bẫy (giúp chim căng lửa).
1. Vừng
Cho ăn ít theo định kì 1 tuần/lần. Mỗi lần khoảng 5-10gram.
1. Đỗ, lạc, kê
Nên cho ăn dặm, chứ ko cho ăn nhiều như lúa.
1. Hạt cải (cải ngọt), đây là thuốc chữa bệnh về tiêu hoá, giúp chim ăn chống bón, chống phân nứơc. Gáy ăn sẽ rất hiệu quả, thêm lửa cho gáy mồi. Bạn ra cửa hàng hạt giống là có ngay. Cho ăn ít, ăn nhiều gáy sẽ không ăn thóc nữa, ăn hết 1 bịch thì nghỉ vài tuần cho ăn lại và thay phiên hạt cải, vừng, kê, đậu phộng, bắp xay nhỏ.
1. Khoáng chất.
Cách làm: Dùng đất tổ mối đùn (đất sạch, không chứa dư lượng thuốc trừ sâu hoặc chất độc hại), muối ăn (rất ít), vỏ hến, vỏ trai, vỏ sò (nung chín đỏ trong bếp than), hoặc dùng vỏ trứng sạch xay nhỏ, sỏi son (sỏi đồi) hoặc có thể dùng đá vôi nghiền nhỏ kích cỡ như cát xây (các loại sỏi được dùng với khối lượng vừa phải, không nhiều quá làm sao để lượng đất làm chất kết dính đủ phát huy tác dụng).
Đất tổ mối phơi thật khô và được nghiền nhỏ.
Pha muối ăn vào nước (nếm thấy gần như là nước này có vị hơi lợ,... nước muối cực nhạt),
Trộn đều tất cả các loại thứ trên, nhào với nước thành bánh và nắn theo hình khối đem phơi khô rồi bỏ vào lồng chim. (hoặc nghiền nhỏ cho vào coóng cho chim ăn)
Hầu như người nuôi chim thích làm thức ăn bằng cách kết hợp nhiều loại hạt khác nhau. Rất nhiều loại hạt có thể giữ cho chim cu sức khỏe tốt, như bông cỏ giúp tiêu hóa, lúa mạch đen giúp chất bổ cho bộ lông, đậu thì dồi dào chất bổ, mè thì có chất dầu nên giữ cho lông bóng và cứng hơn. Hầu hết các loại hạt thông thường dùng cho chim cu có kích thước trung bình (chim ngói, chim gáy ... ) là bo bo, lúa mì và hạt kê. Còn những loại chim có kích thước nhỏ (cu pháp, cu gầm ghì ... ) lại ưa thích các loại hạt nhỏ như là kê hay hạt bông cỏ, nhưng chúng sẽ ăn bobo hay lúa mì nếu chúng ta cho chúng ăn. Ở thailand, lúa là món ăn chính cho chim cu, những loại hạt khác chỉ món ăn phụ. Chứa đựng thức ăn trong hủ riêng. Không được trộn hạt với lúa bởi vì chim cu chỉ ăn ngũ cốc thôi, như vậy sẽ làm chim cu mập và không khỏe mạnh được.
Có một số kinh nghiệm làm chim gáy căng là,cho chúng ăn thức ăn chính vẫn là thóc nhưng thêm 1 ít hạt kê,đỗ xanh,vừng thỉnh thoảng 1 vài hạt lạc (khi thay đổi thức ăn thường là chim hay bị thay lông bất thường ,đừng lo khi cho chế độ ăn ổn định thường xuyên thì ko còn hiện tượng này nũa) nói lại là cho ăn thóc là phần nhiều nhất(90%)
Thỉnh thoảng ta hạ thổ xuống cho chim được tiếp xúc với đất hay cát ẩm xong cho chim ra tắm nắng nhẹ độ nửa giờ. Chim gáy thường rất ít khi cho tắm như họa mi được nhưng tháng vài lần ta cho tắm theo kiểu phun mưa nhẹ vào chim hay là gặp trời mưa ta cho chim tắm tự nhiên là hay nhất (thời gian độ 10' 15')
Nuôi cu gáy đực gần 1 chị cu mái nữa là làm chim cũng căng lên nhiều, ta cho lồng cu đực gần lồng cu cái 1 vài hôm xong lại dật ra vài ngày lại ghép gần (mất vợ anh nào chẳng kêu ầm lên)
2. Nước cho chim cu uống phải là nước sạch, nếu dùng nước máy thì đừng che đậy và chờ cho chất clo bốc hơi hết mới được dùng. Nếu lồng chim thường treo ngoài nắng thì nên thay nước mỗi ngày để ngừa triệu chứng khô cổ họng.
3. Chim cu phải cần được nhận ánh sáng mặt trời vài tiếng mỗi ngày. Treo lồng những nơi khác nhau sẽ làm cho chim cu có khí thế và sung hơn, không được để ánh sáng trực tiếp chiếu hết lồng mà phải có bóng râm để có chổ cho chim cu vào khi cần thiết. Chim cu khi phơi nắng thường nằm xòe cánh và đuôi dưới đấy lồng để tống khứ những côn trùng (ve, giận, mạt) ra khỏi lông chúng. Nếu không có ánh sáng mặt trời thí phải mua bóng đèn (Spectrum light) để chiếu sáng cho chim cu để thây thế ánh sáng mặt trời.
Nếu để lồng những nơi tối trong nhà hay là những nơi lạnh, bạn có thể mắc thêm bóng đèn cho mỗi cái lồng với khoản cách phù hợp.
4. Đất đen - ở Thailand, công thức làm đất đen thật đặt biệt, đất đen được làm ra từ cây cỏ và khoán chất, làm nền tản vững chắc cho sức khỏe và giọng gáy cho chim cu. Nó bao gồm chất vôi, trộn với đất và một ít than đập nhỏ ( hay mồ hống ). Chim cu trong thiên nhiên ăn đất và đất núi lửa ( đất đỏ ) đôi khi liếm muối để bồi dưỡng chất dinh dưỡng và sức khỏe.
5. Chim cu trong tự nhiên rất cần ăn sạn để nghiền nát thức ăn nhất là những hạt già và cứng. Chim cu cần chất vôi để tạo vỏ trứng và sú thức ăn cho chim con. Đặt biệt cho việc sinh sản và tạo xương của chúng. Sinh học của chim cu mái sẻ lấy chất vôi từ xương chúng để cung cấp đủ cho con cái, bởi thế sự sinh sản sẽ dừng lại đến khi nào có đầy đủ chất vôi chúng cần cho cơ thể. Than củi giúp tiêu hóa và sạn giúp nghiền nát hạt trong mề của chim cu. Đất sạn không nên trộn chung với thức ăn mà phải chứa vào cóng riêng.
6. Muối là chất khoán cần thiết. Chim cu thường hấp thụ những khoán chất vi lượng từ thức ăn nhưng không đủ những phân tử như là iod, mangan, coban ... thận trọng cho ăn thêm muối cho vật nuôi rất tốt. Muối biển nguyên chất rất có nhiều khoán chất cho chim cu, nhưng nếu ta cho ăn nhiều quá sẽ làm giảm chất giọng. Tốt nhất cho chim cu ăn muối mỗi tuần một lần, muối cho vào cái dĩa cho chim ăn và ngày hôm sau nhớ lấy dĩa muối ra .
7. Sự hoản sợ ban đêm - Trong thiên nhiên khi chổ ngũ bị đe dọa ( hoản sợ ) chúng sẽ bay lên để thoát khỏi sự đe dọa nguy hiểm của chúng. Thỉnh thoản chim trong nuôi trong lồng cũng bị hoản sợ ban đêm. Sự hoản sợ này có thể lảm gảy lông cánh, lổ đầu hay rách mình chảy máu. Sự việc xảy ra khi chim cu ngủ những nơi rất tối hay là những con chim mới đặt trong tình cảnh mới ( đổi chổ, chim bổi mới...). Chim cu nhìn đêm tối rât kém nên chúng dễ bị hoản sợ, khi chúng nghe ồn ào và chúng sẽ nhảy ngay và kết quả là bị thương. Dĩ nhiên chim cu càn cố thoát khỏi cái lồng, thì những chắn song lòng sẻ làm chim cu bị thương tồi tệ hơn.
Cách giải quyết là mắc bóng điện ngủ sao cho vừa đủ ánh sáng cho chúng thấy chung quanh vào ban đêm. Nếu ánh sáng quá mạnh sẽ làm chim khó ngủ, nếu vậy thì tốt nhất trùm tấm màng để có bóng tối cho chúng ngủ. Tiếng động, đồ đạc trong nhà có thể làm chim hoản sợ.
8. Nhiệt độ - Chim gầm ghì và cu cườm chịu nhiệt rất kém. Khi nhiệt độ hạ xuống 10 độ C chim cu sẽ bị cú rũ, nếu nhiệt độ hạ hơn nữa thì chim cu sẻ chết. Người nuôi nên đặt một bóng điện trong lồng. Vì chim cu là loại sống ở khí hậu xích đạo nên chúng có thể sống ở môi trường mà nhiệt độ lên tới 42 độ C.



Bệnh và cách chưã trị


***

Chim gáy nuôi thường mắc một số bệnh phổ biến như lên đậu, đau mắt, ỉa chảy... không chữa trị kịp thời chim sẽ chết.
Cu gáy khi đã bị bệnh như vậy phát ra ngoài là do 1 quá trình nuôi chim khá lâu ko được chăm sóc tốt (nước uống thiếu và bẩn ko vệ sinh,thức ăn lúc đủ lúc hết kéo dài ,lồng ít khi dc vệ sinh) vì vậy lúc đó sức khỏe của chim xuống cấp yếu nên chim sẽ mắc bệnh thôi >>> ĐI ỈA>ĐAU MẮT> RỤI ƯỚT LÔNG BẢ CÁNH>>MẮT CÀNG ĐAU>>LÊN HẠT ĐẬU quanh mép
Khi phát hiện chim bị như vậy hãy bình tĩnh xử trí từng bước, tỷ lệ thành công còn tùy thuộc vào thể trạng bệnh nặng hay nhẹ, nếu phát hiện sớm để chữa thì chim khỏi bệnh khá cao.
Cách chữa:
Đầu tiên cần nâng thể trạng của chim lên vì lúc này thể trạng chim khá yếu bằng cách cho cu ăn cám con cò ở cóng riêng. Ngoài ra vẫn có cóng thóc+kê+đỗ xanh.
Nếu thấy chim ướt hai đầu cánh là chim bị đau mắt: vắt múi chanh lấy nước bơm vào mắt ngày 2-3 lần là khỏi.
Lấy thuốc chữa đau mắt cho người (chỉ cần dùng Cloramphenicol 9%o) nhỏ và thoa đều lên 2 bả cánh của chim và nhỏ trực tiết vào mắt cho chim vài giọt. Liều lượng dùng thì ngày làm 2 lần, thời gian thì khi nào thấy chim ko còn đau mắt nữa thì thôi. Bắt chim ra ngoài lấy bông y tế thấm nước sạch lau 2 bên bả cánh bị ướt của chim khi sạch rồi thì thấm khô đi. Nếu lông quanh mắt của chim cũng bị ướt bệt lại thì cũng làm vệ sinh như vậy.
Có cách trị dau mắt rất hay, hiệu quả đây: dùng lá khổ qua, đập dập bôi lên mắt và cho ăn luôn, đảm bảo hiệu quả.
Còn hạt đậu của chim thì lấy dao Lam (hơ lửa cồn vệ sinh trước khi phẫu thuật nha ),cứ thấy hạt đậu chỗ nào thì rạch mũi dao vào chỗ đó, nặn cho ra hết phần trắng như bã đậu đến khi nào ra toàn máu đen thì thôi. Lấy thuốc RIFAMPICIN còn gọi là thuốc nhộng chữa LAO màu đỏ rắc vào vết rạch vừa nặn .Cái này thì chỉ cần làm 1 lần là xong ko phải làm lần thứ 2 đâu.
Để chữa bệnh đi ỉa hãy pha Berberin hoặc là BISEPTOL 480mg (lấy1/2 viên-cách này hiệu quả hơn) hòa vào cóng nước cho chim uống thì sẽ cầm đi ngoài.
Thực tế khi cu gáy bị bệnh này thì cách chữa như vậy tỷ lệ thành công khá cao,bạn nào có chim bị như vậy thử áp dụng xem ,có khi lại thành công đối với chim của mình đó
Chim gáy bị đau mắt thường đi kèm với bệnh đi ỉa, để lâu không chữa trị sẽ chết.
Thông thường chim gáy khi đau mắt thường lấy cánh dụi (vì thế thường ướt ở vai cánh), trước đây thường hay lấy ớt xát vào cánh để con chim bị cay sẽ không lấy cánh dụi mắt nữa (ớt không tác dụng chữa mắt cho chim gáy), sau này sẽ còn làm hỏng giọng chim.
Không nên cho gáy uống các loại thuốc ( vì đây là các loại thuốc cho người, liều lượng theo trọng lượng cơ thể) , ở Việt nam cũng chưa có bác sỹ chuyên chữa cho chim cảnh.
Muốn chữa thì phải tìm hiểu nguyên nhân bị bệnh: Nuôi chim ít vệ sinh lồng, để lồng ở nơi thiếu mát, thiếu độ ẩm (nuôi trên độ cao quá), thiếu ánh sáng.
Bạn có thể chữa rất đơn giản: Bỏ đáy lồng chim và hạ thổ (đặt lồng vào góc vườn mát hoặc lên chậu cây, nếu không có vườn hoặc chậu cây thì có thể tạo một khay đựng đất to. Lưu ý: đất cần đánh tơi). Thức ăn: 1 giỏ thóc và 1 giỏ kê, thỉnh thoảng đào giun đỏ và cho ăn. Nuôi nhự vậy sau khoảng 15-20 ngày là tự khỏi.



Một số bài thuốc (Thái Lan) cho chim gáy


***

Đây là những phương pháp chế thuốc được truyền từ những trang trại của Thailand cho chim cu. Phương pháp chế thuốc này được viết từ hàng trăm năm, mà tất cả thành phần của chúng lấy từ những cây cỏ, chất trong thiên nhiên nên chúng giúp nâng cao chất lượng giọng gáy và thể trạng cho chim cu tốt hơn.
1. Vài lá chanh, ít lá khế, ít lá é ... trộn lại, giã nát rồi vắt lấy nước, sau đó trộn nước này với lúa rồi hông nắng ( phơi trong bống râm ). Khô rồi lấy cho chim cu ăn.
2. Lấy ít đất trong gò (tổ) mối, sau đó sấy (đốt) trong lửa nóng. Trộn đất này với rượu gạo rồi cất giữ chúng một ngày. Sáng hôm sau lấy chúng ra nướng. Trộn chung với nước mì cà ri ( nước mì ca ri được làm từ ớt "cay", củ gấu "gừng núi, cỏ cú", thịt cá ... ). Trộn tất cả thứ này vào chảo và cho thêm tí nước mắm, tí me, tí muối. Nếm có vị nóng mặn và cay, sấy khô rồi cho vào chai đậy kín.
3. Cắt nhỏ vài lát ớt, rồi ngâm chúng vào mật ong một ngày. Cho chim cu ăn 4 hay 5 miếng ( lát ). Bài thuốc này sẽ giúp cho chim cu sạch cổ họng, tiêu hóa nhanh và nâng cao chất giọng.
4. Ngâm lúa vào nước và làm sạch. Sau đó trọn lúa với tròn đỏ trứng gà (có thể dùng tròn đỏ trứng của các loại khác như vịt, chim...). sấy khô rồi bỏ vào hũ đậy kín. Đây là loại thức ăn đặt biệt để làm cho chim cu năng động và sung hơn.
5. Trộn gan cá rô với nước mắm 1 ngày. Cho chim cu ăn 4 hay 5 miếng (lát). Thuốc này sẽ tốt cho hệ tiêu hóa của chim cu.
6. Trộn Bull drop khô (sừng nai già rụng bỏ) với mật ong, rồi nướng với lửa lớn. Để một miếng nhỏ trong nước cho chim cu uống. Bài thuốc này sẽ giúp cho giong chim cu gáy tốt hơn vì bull-drop chứa nhiều dinh dưỡng từ thực vật


Cách chăm sóc chim gáy theo mùa


***

Chăm sóc chim gáy theo mùa (trong năm), theo giai đoạn trưởng thành của nó ra sao?
Về vấn đề này ở miền Nam thì mong các bác trong miền Nam chỉ giáo giúp Tôi xin được đưa ra những vấn đề sơ bộ của việc chăm sóc chim gáy theo mùa ở miền Bắc thôi.
Ở miền Bắc, khí hậu được chia làm 4 mùa rõ rệt, trong đó ta thấy rất rõ có 2 khoảng thời gian trong năm khí hậu tương đối thuận lợi cho việc chăm sóc chim gáy ( Cuối xuân đầu hạ ( khoảng từ 20 tháng 2 đến 15 tháng 7 dương lịch) và trong khoảng thời gian ngắn của một phần cuối mùa thu và một phần đầu mùa đông (khoảng từ 20 tháng 9 đến 30/11 DL) và có 2 khoảng thời gian còn lại của năm là bất thuận trong việc chăm sóc chim gáy.
Khoảng thời gian từ 20 tháng 2 đến 15 tháng 7 dương lịch là khoảng thời gian khí hậu tương đối thuận lợi cho chim gáy, đầu mùa này rét đã gần như không có rét đậm, rét hại. Chim gáy là động vật đẳng nhiệt, có hệ tuần hoàn tiến hoá, thân nhiệt không phụ thuộc nhiệt độ môi trường. Tuy nhiên theo quan sát trong tự nhiên ta thấy ở khoảng thời gian này chim bắt đầu phát dục mạnh và chuyển từ việc ăn đàn (sống tập trung thành đàn 10-15 con) sang việc tìm đôi làm tổ.
Trong khoảng thời gian này các bác lưu ý là có giai đoạn cuối mùa xuân, chim thay lông. Giai đoạn chim thay lông là giai đoạn chim dễ suy nhất cần chú ý chế độ dinh dưỡng hợp lí, nếu cần thì bổ sung thóc tẩm trứng, vừng,... đỗ,... (để bổ sung chất dinh dưỡng cho chim giúp cho chim thay lông nhanh và chóng đạt được phong độ,...), tránh mưa dầm, gió thốc cho chim, nên treo lồng ở nơi không có gió lùa và tận dụng nhiều thời gian cho chim tắm nắng buổi sớm mai (ánh nắng buổi sớm mai có thể nói là tốt cho rất nhiều loài động vật kể cả con người).
Vào giữa và cuối mùa hạ, cần lưu ý trong những ngày nắng nóng tránh việc treo chim ngoài trời nắng nóng và cần đặc biệt lưu ý đến việc cung cấp đủ nước cho chim sử dụng ( Chim gáy có thể nhịn ăn 2-3 ngày không chết nhưng vào mùa nắng nóng chỉ cần phải nhịn khát 1 ngày là có thể chúng sẽ vĩnh viễn từ biệt chúng ta đấy các bác ạ!)
Đặc biệt đối với việc luyện chim mồi thì phải tập cho chúng khả năng chịu nắng để khi vào trận được khỏe mạnh và không bị chim rừng làm bể mồi các bác nhé! Tập chịu nắng cho chim bằng cách dần dần, từ từ, nay một tí mai một tí chứ đừng ham kéo dài thời gian mà lợi lại bất cập hại đó các bác nhé!
Vào lúc mùa hạ nắng nóng và mùa thu ở giai đoạn cuối tháng 7 đầu tháng 8 có thể có mưa bão kéo dài cần cẩn thận trong việc phòng chống nắng nóng và mưa bão cho chim. Các bác cũng lưu ý cho là cuối mùa thu trước khi bước sang mùa đông rét mướt, chim gáy có thêm một lần thay lông trong năm đó ạ.
Về mùa có rét đậm, rét hại các bác nhớ chăm sóc chim cẩn thận và chu đáo bằng cách bổ sung nguồn dinh dưỡng thật tốt cho chim để chim có đủ calo chống rét ( Thóc trứng, vừng, lạc,...) mặt khác xin các bác treo chim chỗ tránh được gió lùa, mưa tạt. Tốt nhất là phủ áo lồng cho chim và cho chim đi ngủ sớm (treo vào chỗ ít ánh sáng ấy) đồng thời các bác nhớ cho chim tận dụng tối đa thời gian tắm nắng nhé.
Cho ăn. cho uống đầy đủ, hợp lí, khoa học, chống nắng nóng, mưa bão và chăm hạ thổ, tăng cường tắm nắng cho chim sao cho phù hợp với khí hậu của mỗi mùa là biện pháp hay giúp chim căng lửa và kéo dài tuổi thọ cho chim giúp người chơi được sở hữu một cách lâu dài những chú chim quý!
Kinh nghiệm của em đã được áp dụng trong thực thế gần mười năm nuôi dưỡng và chăm sóc chim gáy. Thực tế thì chim mồi của em thường do có lẽ được chăm sóc khá chu đáo nên gáy rất sung sức kể cả những lúc gặp thời tiết bất lợi cũng không gáy kém đi là mấy

Sự đối đầu của những người mê cu gáy


***

Trong vũ trụ này luôn luôn tồn tại hai thái cực Âm và Dương ...cũng từ hai chữ âm - dương mà sinh ra thiện - ác, ngày - đêm, trắng - đen, đẹp - xấu …. vân vân và vân vân .... thế giới đã phân rõ ràng như vậy nhưng cái thiện vẫn không thắng nổi cái ác, cái ác cũng không triệt tiêu được cái thiện .... mà chúng song hành, cùng tồn tại cũng như cái đẹp và cái xấu vậy. Nếu không có cái xấu thì làm sao "có cái nào" để so sánh mà ta cho nó là đẹp.... suy rộng ra trong đạo chơi chim cu cườm cũng vậy nếu không có những con bổi kia dở thì ta làm sao biết được con bổi này hay, không có những con mồi dở thì làm sao mà ta biết được con mồi kia hay, con mồi may bổi ....
Trong cái nghệ thuật chọn và nuôi con mồi cũng vậy: Đa phần các nghệ nhân đều có cách nghĩ khác nhau nên cách chọn một con bổi nuôi thành một con mồi cũng khác nhau ... người thì chọn bộ cườm, giọng gáy ... người thì chọn quy, chọn vẩy .... người thì chẳng chọn cái gì cứ bổi hay ngoài rừng thì đem về nuôi ...
Sau nhiều đêm trăn trở tôi cảm thấy rất bất bình khi thấy những nghệ nhân mê cu gáy đối chọi với nhau, có sự phân chia ranh giới rõ ràng, không bao giờ ngồi chung một bàn uống cà phê, nếu có ngồi chỉ là gượng ép mà thôi, ngồi lâu thì sợ có cảnh kẻ u đầu người bể trán .... trước sự mất đoàn kết của những người có cùng đam mê, cùng sở thích như mình tôi luôn tự hỏi Tại sao vậy? Con chim thì ghét nhau giọng gáy, còn con người lại ghét nhau tiếng nói nên hôm nay tôi mạo muội ghi đôi lời tâm sự thầm kín gởi đến bạn cùng đam mê với một hy vọng sau khi đọc bài viết này các anh em, các " nghệ nhân thật thụ" hãy xích lại gần nhau hơn.... vì nét đẹp và cũng vì nghệ thuật, đạo chơi chim cu cườm có từ ngàn xưa .... xin hãy phát huy nét đẹp truyền thống chứ đừng làm cho nó mai một mất đi.
Có hai trường phái luôn luôn song hành mà Nguyên tôi tạm gọi là: Trường phái "thực tế" và trường phái "lý thuyết" . Sự mâu thuẫn giữa lý thuyết và thực tế lúc nào cũng khác xa nhau, ai cũng cho rằng mình giỏi nhưng cổ nhân có nói: "Cao nhân tất hữu cao nhân trị", hay nói nôm na núi này cao còn có núi khác cao hơn ... tại sao có trường phái "thực tế", thế trường phái thực tế là gì? xin thưa:
- Các nghệ nhân nghiêng về trường phái thực tế thường thì: tai nghe, mắt thấy họ mới tin ... nên khi những nghệ nhân này chọn bổi để nuôi thường thì họ chọn từ ngoài rừng. Biết được rõ ràng con bổi đó gáy giọng gì, lớn tiếng hay nhỏ tiếng, có kèm hay không? kèm mắc me hay kèm bo, có gù phóng hay không .... cứ thấy ngoài rừng hay là đem về nuôi và luôn luôn nghĩ rằng mai này nhất định mình sẽ có con mồi hay vô địch…. Nhưng theo Nguyên thì chưa chắc, tại sao chưa chắc? ... con mồi phải có tướng tá, dáng dấp của một con mồi chứ tướng mà xấu quá, mặc dù nó rất hay ở ngoài rừng, có nghệ nhân nuôi cả 40 đến 50 con bổi trong nhà mà khi nó nổi thành mồi thì chỉ có mấy con chơi được, số còn lại toàn là cái đồ dở hơi, khoái thì gáy gù không ai chịu nổi còn không khoái thì cạy miệng cũng im ru, có con gáy đến nỗi bổi không dám đến gần ...(thử mà nghĩ xem trong hàng vạn tinh binh mới có một vị tướng, tại sao họ lại là tướng, có phải họ khác người không? theo tôi thì không. Khi mới nhìn vào thì họ như bao con người khác cũng có mắt mũi miệng tay chân, đi, đứng như bao nhiêu người khác nhưng cốt cách của họ khác hơn một người bình thường. Nguyên xin đơn cử một vị tướng mà Nguyên có dịp ngắm nhìn tận mắt, bắt tay , trò chuyện đó là: Thượng tướng Phan Trung Kiên ông này tai to, mặt thì bự, cổ thì ngắn, tay chân, thân thể trông y như được đúc ra vậy, giọng nói nghe như có âm lực rất hùng hồn, thử hỏi người như vậy có dị tướng hay không? ...)
Một con bổi hay, dáng đẹp khi trở thành một con mồi cũng chưa chắc là một con mồi hay. Tại sao chưa chắc? cứ từ từ mình sẽ giai thích... một con mồi chỉ hay thôi mà không khôn thì không tài nào mà bắt bổi được .... hiện giờ mình cũng có một con son, nó gáy gù đến nỗi bổi teo luôn, anh em trên diễn đàn nói đem nó xuống đất, ở trên cây nó còn kèm bo, kèm mắt me nhưng khi thả nó xuống đất nó gù không, gù suốt.... chả có con bổi nào dám đến gần... làm sao mà gọi nó là con chim hay được mà chỉ gọi là con chim dữ thôi.
Nói tóm lại ở trường phái thực tế ưu điểm và khuyết điểm như sau:
- Ưu điểm: Biết được con bổi đó hiền hay dữ, gáy lớn hay nhỏ, kèm phóng ra sao, có đủ bài bản hay không ...
- Khuyết điểm: Con nào ưng ý, gáy gù nghe đã lỗ tai là nuôi ... nhưng khi thành mồi thì chỉ có vài con là chơi được, số còn lại ...tự xử ...như vậy hơi tốn công nghen!
- Các nghệ nhân theo trường phái lý thuyết: Mấy ông trường phái lý thuyết thường bị mấy ông thực tế cho là cái đồ dở hơi, cái đồ sách vở vớ vẩn .... nghe qua cũng tức nhưng xin đừng nóng dễ nổi mụn đó nghen! Thử hỏi nếu không học thì có nói được hay không? đâu phải ai ai cũng nói được, nói có sách, mách có chứng rõ ràng ai dám cãi. Nếu hiểu thấu đáo mọi ngỏ ngách trong nghề cũng như trong đạo chơi thì trường phái lý thuyết được xếp cao hơn trường phái thực tế một bậc. Tại sao vậy?
* Xin đơn cử: có hai ông nghệ nhân của hai trường phái thực tế và lý thuyết rủ nhau vào tiệm bán chim cu bổi thì:
- Cái ông thực tế làm sao mà biết được con nào gáy to hay nhỏ, con nào kèm hay không kèm, con nào gù phóng hay không, con nào bền hay không bền .... bó tay chưa?
- Nhưng cái ông lý thuyết thì biết đấy, nhìn cái mỏ ông ta biết ngay con đó gáy nhanh hay chậm, nhìn cái lỗ mũi ta biết nó gáy to hay nhỏ, nhìn bộ cườm ta biết ngay con đó gù nhiều hay ít, nhìn chóp mỏ + quy ta biết ngay con đó kèm hay không kèm, nhìn cấp mình là biết ngay con đó có bền hay không ... bấy nhiêu đó thui Ông thực tế đã thua chắc .... nhưng không cam lòng ông ta đi về nhà đem con mồi cực hay bắt bổi nhanh như điện mà quy, cườm chỉ có vài cọng lưa thưa ... ông nói “này xem cho kỹ đi mà nói, nói mà không đúng thì tao cho một trận”. Nếu tài nghệ của ông lý thuyết bình thường thì chịu thua đi (chắc kiểu này tiêu mất)..... còn nếu đã lĩnh hội hết thì ông ta sẽ có cách trả lời, vì nhớ con chim cũng có ẩn tướng đó nghen Nguyên ví dụ: con dán cánh, con đeo tang (lông trắng mọc trên đầu), con giao long (chân có hai hàng vẫy như chân gà nòi), con móng trắng ...vân vân ...
Nhưng theo Nguyên nghĩ cái chuyện chơi mà tranh hơn thua làm gì, có lợi lộc gì đâu? sao ta lại làm mất đi cái tình người .... Nguyên nghĩ cái đó mới quý, nó còn quan trọng hơn gấp bội cái chuyện chim cò...... mà còn bị người đời cho là ngu nữa. Hy vọng sau khi đọc xong bài viết này thì hai anh thực tế và lý thuyết hãy ngồi chung một bàn mà uống cà phê nhé .... thân chào.



Tản mạn thú chơi chim gáy


***


Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ

Vô duyên đối diện bất tương phùng



Cũng chính chữ “duyên” mà Tôi đã đến với cái thú vui dân dã, tao nhã và cũng vô cùng thanh cao ... khi ta tìm hiểu sâu hơn mới hiểu được cái hay cái đẹp mà ông cha ta đã dầy công suy ngẫm, nghệ thuật pha lẫn cảm xúc ... hồi hộp, lo sợ, nín thở, vui mừng ..... cũng có khi thất vọng..... và cũng từ chữ duyên ấy đã gắng kết tôi cùng với tất cả anh em trên diễn đàn, trên khắp mọi miền tổ quốc .... chỉ có bốn chữ cù cú cu cu ... đã đưa chúng ta xích lại gần nhau hơn.
Vẫn biết rằng trên diễn đàn này sẽ có rất nhiều anh em không tin vào những gì Nguyên viết ... nhưng Nguyên chỉ khuyên các bạn một câu : hãy chơi hết mình và hãy chiêm nghiệm đi, rồi một ngày nọ các bạn sẽ nhận ra được điều ấy.
Chẳng hạn: Có một con bổi bay, đáp vào một cành cây "cong , đong đưa " Nguyên có thể đoán đó là con bổi trống hay con bổi mái. Chắc các bạn cho là "Sạo ớn luôn" phải ko?.... nhưng các bạn hãy kiểm nghiệm thực tế nhé!
- Khi con bổi đáp, đậu vào một cành cây "cong, đong đưa" có độ nhún thì con chim trống bao giờ cũng nhịp cái đuôi lên xuống từ một đến hai lần sau đó mới lấy thăng bằng được. Còn con mái khi đậu vào cành cây thì cái đuôi cũng nhịp lên xuống như con chim trống nhưng số lần nhịp của nó nhiều hơn từ bốn năm lần trở lên sau đó mới lấy thăng bằng được, nhớ mang theo ống nhòm mà quan sát nhé.
- Tại sao khi nhìn vào con bổi có người nói con bổi này 6 tháng đến một năm là nổi còn có con vài ba năm mới nổi. Làm sao biết được điều đó, có người sẽ không tin, hãy nghe Nguyên nói nhé:
Khi nhìn con bổi mau nổi hay lâu nổi ta nhìn vào đặc điểm nào?
1. Nhìn vào bộ cườm .... ta hãy để ý con nào có bộ cườm trắng sát, hạt cườm đều và khít thì con đó nuôi mau nổi.
2. Nhìn vào cục phân của nó. Cái này anh em đừng cười nghen ... cục phân cũng nói lên được chuyện đó, ta quan sát kỹ cục phân đó to hay nhỏ, độ xoắn của nó nhiều hay ít .... sau đó mới đánh giá:
- Cục phân to cộng với độ xoắn ít .... thì con này nuôi mau nổi.
- Cục phân nhỏ cộng với độ xoắn nhiều thì anh này nuôi lâu nổi.
Tại sao vậy? Cái cục phân và độ xoắn của nó có liên quan đến khoan ruột của con bổi. Con nào có khoang ruột rỗng nuôi sẽ mau nổi, thể hiện qua cục phân ấy, còn con nào khoan ruột kín hay khoan ruột nhiều ... cũng sẽ thể hiện qua cục ấy.... theo các bạn có nên tin vào điều đó hay không.

Chuyện phân biệt trống - mái với loài chim gáy
Có người bảo rằng, chỉ có chim bổi mà mình chưa từng được nghe giọng nó gáy thì mới khó nhận biết đâu là trống, đâu là mái, chứ với chim bổi mà tự mình bẫy bắt được thì trong quá trình nghe nó đấu đá với con mồi của mình ắt sẽ biết ngay nó thuộc phái nào. Quả thật đúng là như thế, nhưng có khi vẫn bị “lầm hàng” đấy các bác nhé! Xin kể hầu các bác câu chuyện này:
…Cách đây khoảng tháng, nhân dịp đi thăm thằng em họ ở Hàm Cần (vùng cao ở Bình Thuận), mình cầm theo cái lục. Tiếng là đi thăm thằng em nhưng vừa đến nơi, hỏi han dăm ba câu chuyện, mình đã toát ngay vào đám rẫy của nó. Là rẫy mới khai phá nằm ở lưng chừng đồi nên cây rừng còn sót lại cũng nhiều. Lúc này tầm cỡ 9 giờ sáng nên chỗ này, chỗ khác vẫn còn nghe tiếng cu rừng đấu nhau. Mình chọn treo con mồi gần nơi có tiếng của một con bổi rừng giọng đồng pha thổ rất vang, nghe nó ra các nước rất nhặt. Khốn nỗi, gần nơi của con bổi này chỉ có một lùm châu mai rậm rạp, lại giữa mùa mưa nên cỏ rất tốt. Vậy là chỉ còn cách treo con mồi của mình trong lòng bụi châu mai.
Nghe giọng gáy lạ xuất hiện, con bổi vút thẳng lên trời xanh rồi xà xuống lùm châu mai…
Đã quá Ngọ mà chưa thấy mình về ăn cơm trưa nên thằng em họ bới thức ăn, nước uống bỏ vào giỏ xách, bắt con vợ nó xách ra rừng cho mình ăn. Mình nghe con em vợ hú gọi vang cả rừng mà mình chẳng dám mở miệng ừ hử vì sợ làm kinh động con bổi nó bay mất. Vì cỏ mọc cao, rậm rạp nên chỉ cách nhau có 15 mét nhưng con em vợ không tài nào nhìn thấy mình. Vậy là nó đành xách giỏ thức ăn về. Mà thú thật lúc này mình không còn cảm giác đói bụng. Từ khi con bổi chịu nhập tàng, nó với con mồi của mình đấu nhau quyết liệt. Mình theo dõi trận đấu này bằng thính giác chứ không tài nào nhìn thấy bởi cây cối rậm rạp quá. Nghe 2 con đấu nhau mà quên cả đói. Phải nói con bổi cũng thuộc loại cao cường, nó bám riết con mồi của mình từ 9 giờ sáng đến 4 giờ chiều (con bổi này cũng chịu nhịn đói giống như mình). Đến hơn 4 giờ chiều, hai con thi nhau gù dồn gù dập rồi bỗng dưng im bặt gần 1 phút, sau đó là tiếng 1 tiếng “pặc” đanh gọn, con bổi đã nằm gãy đành đạch trước mặt lục.
Nếu xét về ngoại hình thì con bổi này quá đạt (cườm tấm, cao; chân to, vảy khô, chẻ; mình to; quy, điểm nhuyễn), với lại mình đã mất hơn 6 tiếng đồng hồ nhịn đói ngoài rừng, nghe nó phun châu, nhả ngọc mắng nhiết con mồi của mình thì có thể nói rằng đây đích thực là con bổi đáng nuôi, thuần dưỡng làm mồi.
Song, nhìn kỹ con bổi mới bắt và đối chiếu với những gì mình học hỏi, tích lũy được từ trước đến nay, mình thấy nó ngờ ngợ thế nào. Đầu, cổ, mình, cẳng của con bổi này đều rất to nhưng trông nó cứ thon thả, ẻo lả thế nào đấy.
Nghe mình kể lại câu chuyện quá trình bẫy bắt con bổi này cộng với xem tướng tá, ngoại hình của con chim, nhiều ông bạn năn nỉ xin được chuyển quyền sở hữu chủ. Song mình không đồng ý và thẳng thừng tuyên bố rằng: hình như nó là con chim mái! Mấy ông bạn đồng hội không tin và cho là mình tiếc con chim tốt nên viện cớ thôi chớ con bổi này làm sao lại là chim mái được.
Vậy là để giải đáp điều mình nghi ngờ con bổi mới bắt trống hay mái, mình lại cất công đi thăm thằng em họ một lần nửa. Và điều mình nghi ngờ đã được giải đáp. Lùm châu mai rậm rạp trong rẫy của thằng em họ vẫn còn trơ trơ tiếng con bổi giọng đồng pha thổ rất vang, các nước giậm, giục, thúc, gù rất nhặt. Nó tiếp tục vút thẳng lên trời xanh rồi xà xuống lùm châu mai đấu với con mồi của mình nhưng không hăng như trước. Đấu được một chập, nó bỏ đi, đậu trên ngọn một cây bằng lăng cao vút gáy gọi con mái. Vậy là đã rõ, bữa trước nó đấu với con mồi của mình, nhưng kẻ nhảy vào lục là vợ của nó chớ không phải nó.
Vậy là việc mình nghi ngờ con bổi mới bắt được là chim mái đã sáng tỏ. Chắc các bác đã hình dung được vì sao là con mái mà không phải là con trống rồi phải không? Có câu “Trăm nghe không bằng một thấy”, trong suốt hơn 6 tiếng đồng hồ con mồi và con bổi đấu với nhau, do tàng cây rậm rạp nên mình chỉ nghe nó đấu chớ đâu có tận mắt thấy nó nhảy vào lục đâu, cho nên mình cũng không tài nào nhìn thấy được con chim mái bản tính hung hăng đã bay luồng lách trong đám cỏ rậm rạp, rúc vào giữa bụi châu mai, đẩy đuổi con trống ra rồi nhảy vào lục thế mạng cho chồng, hoặc có thể con chim mái này nó mê, nó kết giọng con mồi của mình nên mới lén lút nhảy vào lục trong lúc chồng của cô ả chưa dám nhảy…
Theo tôi, nếu chịu khó chiêm nghiệm, tìm tòi, tích lũy thì đối với những con bổi mình chưa tận mắt thấy nó gáy, chỉ cần nhìn ngoại hình của con chim, bạn cũng sẽ có thể thẩm định được con bổi là trống hay là mái. Vấn đề phân biệt chim gáy (cu cườm) trống hay mái xem ra vẫn là chủ đề nóng hổi của giới gác cu, nhất là những bạn mới tiếp cận nghề chơi này. Nếu không có kinh nghiệm và không tỉnh táo thì bất cứ nghệ nhân nào cũng rất có thể bị “lầm hàng”!

Mồi chiến cũng có thể là mái.
Chuyện xảy ra ở xứ tôi cách đây không lâu.
Có một nghệ nhân có bề dầy và thâm niên trong nghề gác cu, ông lại là người đứng tuổi, có một vị trí cũng tương đối ở một ngành của thành phố, lại giao du rộng, bạn bè nhiều nên rất được anh em giới gác cu ngưỡng mộ, tín nhiệm. Thỉnh thoảng anh em chung hội lại kéo đến nhà ông xử rượu, xử trà, tán gẫu chuyện cu chim.
Ai cũng biết ông có một con mồi chiến mà ông đã cất công tuyển được cách đây hơn 5 năm. Từ ngày ông có được con mồi này, so với anh em cùng đi gác cu hội thì ông là người ăn nên, làm ra nhất. Chẳng có bận nào ông đi mà về tay không. Anh em chung hội đều phục ông sát đất, bởi ông có con mồi biết bắt bổi bằng nước dụ thật là tuyệt vời. Tôi cũng có lần đi chung với ông, được chứng kiến con mồi của ông nó bắt bổi mà phát tức. Tức không phải là vì ông được, tôi không mà tức vì cái cách bắt bổi của con mồi chiến của ông tuy rất hiệu quả nhưng người được chứng kiến không sướng, không đã cái thú chơi cu.
Con mồi chiến của ông ít khi cất tiếng gáy gọi (tôi nói là ít chứ không phải là không có). Nhưng khi đã nghe giọng gáy lạ hoặc thấy bóng dáng con bổi nào bay về gần khu vực đó là nó thúc dồn, cùng với động tác chúc đầu, chổng mông, giựt cánh. Phải công nhận chất giọng đồng kim của con mồi này cũng thâm hậu, đầy nội lực chứ chẳng vừa. Thỉnh thoảng nó kèm một tiếng “rùa ụa” nghe na ná như tiếng bồ câu trống rù chim mái.
Xin quý vị lưu ý: nước gù là 2 tiếng “Crùa” - “Crụa” liền nhau, đồng thời kết hợp với động tác đầu của con chim ngóc lên gật xuống, được lập đi lập lại nhiều lần gọi là một sấp gù. Còn tiếng “rùa ụa” của con mồi chiến mà tôi đề cập thì chỉ thỉnh thoảng xuất hiện lẫn trong lúc nó đang ra nước thúc và không có động tác đầu ngóc lên gật xuống (gù).
Trở lại con mồi chiến của ông bạn tôi, khi con bổi ngoài rừng chịu tiến vào gần lục thì lập tức nó tung một sấp gù (khoảng bảy, tám tiếng gù), rồi sau đó là im lặng. Im lặng đến dã man ! 15 hoặc có khi 30 phút sau nó lại thúc, thỉnh thoảng lại kèm một tiếng rù rồi kết thúc bằng một sấp gù ngắn ngủn. Và rồi tất cả lại chìm vào im lặng. Một sự im lặng chết chóc. Vậy mà chẳng hiểu sao con bổi nào cũng bị nó khiến cho cắm đầu nhảy vào lục trong cái thời khắc im lặng chết chóc ấy mới tài chứ. Nói con bổi chiến của ông bắt nước dụ tài tình là vì vậy.
Nếu xét về ngoại hình, tướng tá, giọng gáy thì đa phần (tôi nói là đa phần chứ tôi không bảo là toàn phần đâu nha) nó nghiệm đủ những tiêu chuẩn của một con bổi chiến. Với lại qua bản thành tích trích ngang trước khi nó về với ông cộng với ngần ấy năm ông trực tiếp cầm nó trên tay thì không có ai đủ can đảm bày tỏ nghi ngờ gì về nó.
Có thằng bạn đồng niên với tôi (chúng tôi cùng nhỏ hơn ông 1 con giáp), cũng cùng hội nhưng nhà nó ở vùng quê ven sườn núi. Nghe anh em kể rằng nó biết treo lục khi hỉ mũi chưa sạch. Cứ thế mà suy ra thì hai bàn tay của nó gỡ chim dính bẫy dễ có tới ngàn lần. Ông với tôi cũng mấy lần ghé nhà nó chơi. Dàn chim mồi của nó cũng thuộc thứ dữ, bởi nhà ở gần rừng nên nó có điều kiện tuyển lựa (hễ cứ rỗi việc là nó tót vào rừng). Xem mấy con chim mồi của nó, ông bảo không chê vào đâu được nhưng ý chừng vẫn không qua mặt được con mồi chiến của ông. Quả thật nhiều bận nó đi bẩy cả ngày nhưng cũng lắm lúc về trắng tay, còn ông thì ít khi như vậy. Như vậy cũng đủ kết luận mồi của ai khá hơn rồi.
Nhưng oán oăn thay cũng chính thằng bạn tôi là kẻ đã vén lên bức màn bí mật, chỉ ra chân tướng thật của con mồi chiến của ông, kết thúc sự nghiệp nữ tướng cải trang nam nhi, oanh liệt một thời, vang bóng tiếng tăm của con mồi chiến của ông.
Số là hôm đó, ông mời một số anh em thân thiết đến nhà chơi, già có trẻ có, có cả thằng bạn tôi từ trên núi xuống. Sau một tuần trà, thằng bạn tôi xin phép ông tham quan dàn chim mồi của ông. Sau một lượt xăm xoi bầy chim, nó chỉ một con đang đứng chễm chệ trong cái lục mới vừa được ông kết lá nhọc (một loại cây có lá rất đẹp, rất bền màu, cuống lá dai, ít bị rơi rụng, chuyên được dân gác cu dùng để ngụy trang lục) mới toang, nó phán trước mặt cả hội một câu xanh dờn: Đây là con chim mái !
Khốn nạn, nó đâu biết đó là con mồi bách chiến bách thắng của ông, con mồi tiếng tăm lẫy lừng, con mồi sát bổi như ngóe ! Hình như thằng bạn tôi nó bị điên nên mói dám bảo con mồi chiến của ông là mái, nó còn nhắc đi nhắc lại cho những người có mặt tại nhà ông nghe rõ hơn: Tôi đảm bảo con mái !
Mấy anh em đang có mặt ở nhà ông sợ ông nổi giận nên có người nói với nó: Bớt giỡn đi ông bạn trẻ ! Nhưng nó chẳng những không câm miệng mà còn đến ngồi gần ông và nói: Ông có tin không, con dám chắc 100% con mồi chiến của ông là chim mái !
Từ nãy tới giờ ông vẫn ngồi như tượng, chỉ buông một câu gon lỏn: Không thể nào!
Nhưng nếu đúng như thằng bạn tôi phán thì chã lẽ kinh nghiệm mấy chục năm trong cái nghề chơi của ông chỉ là con số không. Ai thì có thể còn lầm chứ ông mà cũng lầm sao ? Mà làm sao lầm được khi con mồi của ông to như lực sĩ, gáy như sấm, sát bổi như ngóe ! Rỏ là thằng bạn tôi vô lý đùng đùng.
Mấy anh em đang có mặt ở nhà ông bắt đầu bàn tán xôn xao. Bởi nghe đồn rằng thằng bạn tôi ít có bao giờ khen chê, dè xiểm chim mồi của ai. Tính tình của nó tốt lắm, anh em ai cũng mến bởi nó rất chân thực, chừng mực, khiêm tốn. Vậy nhưng một khi nó đã chịu phán rồi thì không bao giờ phán bậy, phán bạ. Trước đây nó đã từng chỉ ra một vài trường hợp mồi của mấy ông bạn bị lép tinh hoàn, có trường hợp nó còn nói rõ là bị lép cả hai hay bên phải, hoặc bên trái mới tài chứ. Và nó cũng nói luôn là bị lép tinh hoàn nên những con mồi này tính nết thất thường, rõ nhất là cái tật đang đấu với bổi bỗng vô cứ lơi, xìu, bỏ bổi nên làm cho nghệ nhân rất khó chịu. Nghe nó nói đúng tim đen nên nhiều nghệ nhân đã tự động bắt ngay con chim đó giải phẩu để kiểm chứng lời nó nói. Sau khi đã kiểm chứng, có những nghệ nhân đáng tuổi cha chú vẫn nghiêng mình gọi nó bằng sư phụ.
Còn với con mồi chiến của ông, nó dám phán là con mái. Nó nói không tin thì giải phẩu cho mọi người cùng xem. Mấy anh em bảo: Con mồi chiến của ông nếu là con mái thì mổ bụng kiểm tra (nó chết) cũng không oan, còn nếu mổ ra mà thấy nó là con trống thì lấy gí đền bù thiệt hại vật chất và tinh thần cho ông. Thằng bạn tôi liền đề đạt giải pháp: Nếu mổ ra mà nó là con trống thì bạn tôi sẽ hiến đền cho ông hết dàn chim mồi của nó, ông thích con nào cứ bắt con nấy, đồng thời nó sẽ chịu phạt một chầu bia cho cả hội ngay tại đây; còn nếu nó là con mái thì ông phải thưởng cho nó cùng anh em một chầu bia mừng ông đẩy đuổi được cái tổ trác đeo bám ông hơn 5 năm qua. Ông cũng vốn là một người có máu quân tử nên “OK” ngay. Vậy là hợp đồng được ký kết có mặt đông đảo anh em trong hội làm chứng. Con mồi bách chiến bách thắng, con mồi tiếng tăm lẫy lừng, con mồi sát bổi như ngóe của ông được đem ra giải phẩu để kiểm chứng…
Hôm ấy, ông đãi chứng tôi một chầu bia chí tử, ông đã thực hiện theo đúng nội dung giao ước không văn tự. Trước một sự thật phủ phàng nhưng ông rất vui vẻ, phấn chấn. Bởi nếu không có thằng bạn tôi thì ông vẫn tiếp tục và không bao giờ mảy may nghi ngờ con mồi chiến của ông là con chim mái. Ông cười khà khà, chỉ thằng bạn tôi và nói với mọi người: Hậu sinh khả úy, bái phục, bái phục!

Chim mồi đẻ trứng hay kẻ cắp gặp bà già.
Bữa đó tôi đang ngồi trong quán uống ly cà phê thì thấy anh bạn tôi dẫn theo một thằng to cao, mặt mầy cũng sáng láng, hiền hậu đi vào chỗ tôi đang ngồi. Tôi với anh bạn này là chỗ anh em thân quen. Còn thằng kia thì lạ hoắc, tôi đoán chừng nó nhỏ hơn tôi dăm, ba tuổi gì đó. Bạn tôi giới thiệu nó tên Q, là một thằng rất mê cái thú gác cu. Không biết bạn đã nói gì với nó mà nó cứ bắt anh dẫn nó đi gặp tôi cho bằng được. Sau khi giới thiệu tôi với nó, giới thiệu nó với tôi,anh bạn tôi bảo nó: Q mày cứ ngồi đây nói chuyện với thằng em tao, tao về có công việc một chút.
Mới gặp mà thằng này nó làm như tôi với nó đã quen nhau từ đời kiếp nào. Nó nói huyên thuyên không ngừng nghỉ, ý chừng là để chứng tỏ cho tôi biết nó đam mê cái thú này lắm, và cũng đầy kinh nghiệm chứ chẳng thua kém ai. Tôi ngồi nhấm nháp cà phê nghe nó nói, nó kể lể.
Từ cái bữa đó đến giờ và có thể mãi về sau, tôi quyết định tránh mặt thằng này. Bởi câu chuyện nó kể làm tôi phát ớn, nhìn cái mặt của nó thì sáng láng, hiền hậu nhưng cái tâm của nó thì không như thế.
Nó kể rằng con nồi của nó đang chơi là một con chim mồi cực hay, cực hiếm. Con chim này nó đưa từ dưới quê lên. Con mồi này vốn dĩ là của một tay chơi đáng tuổi cha chú của nó, nhà ở gần nhà nó ở dưới quê. Nhiều người biết ông này có con chim hay nên đến gạ mua, đã có người trả giá rất cao nhưng ông này không bán. Vì ở gần nhà nhau nên nó biết mọi chuyện.
Một bữa nọ, nó cũng sang nhà ông hàng xóm đặt vấn đề hỏi mua con chim mồi cực hay của ông. Ông này cương quyết không bán dẫu thằng này trả giá còn cao hơn những người trước. Không mua được, thằng này liền dùng độc kế hòng chiếm đoạt con chim mồi hay của ông hàng xóm. Nó đi mua 2 quả trứng chim Bồ câu về rồi rình rập lúc ông chủ nhà hàng xóm không để ý, nó thảy 2 trứng chim Bồ câu vào dưới cái lục con chim mồi của ông hàng xóm. Một trứng thì móp méo còn một trứng thì bể tan, lòng trắng, lòng đỏ quăn ra lẫn trong đống phân chim.
Khi ông hàng xóm phát hiện con chim mồi cực hay của mình đẻ ra 2 trứng thì không còn đủ can đảm để mà nuôi thêm ngày nào nữa. Ông ta tức tốc chạy qua nhà thằng này, ông ta lừa thằng này rằng: Do ông ta chuẩn bị đi công tác xa nhà hàng tháng trời, với lại cũng đang kẹt tiền nên đành bán con chim mồi và năn nỉ thằng này mua giúp.
Vậy là được thể, thằng này ép giá ông hàng xóm, cuối cùng ông hàng xóm cũng chấp nhận bán tháo bán đổ con chim mồi cho thằng này với cái giá rẻ mạt như bèo, bởi ông này nghĩ mình đã lừa bán được con chim mái cho thằng này. Ông ta đâu biết rằng chính ông ta mới là người bị lừa, đã bị thằng kia lừa bằng một chiêu quá tàn độc.
Đấy, đến đây chắc quý vị cũng biết nguyên nhân vì sao tôi chạy mặt thằng này. Nếu quý vị có gặp thằng nào hơn nó thì kể cho anh em cùng hội biết mà đề phòng. Nhân đây xin anh em đề cao cảnh giác, coi chừng kẻ xấu nó cho chim mồi của mình đẻ trứng Bồ câu đấy.

Chim gáy xưa và nay
Tôi đến với chim gáy không nhớ rỏ từ lúc nào, tôi chỉ nhớ lúc xưa bố tôi mỗi lần đi bẫy chim thi thường đèo tôi sau lưng; hôm nào đi xa thì dùng chiếc honda "đam" cà tàng, còn đa số thì đèo tôi trên chiếc xe đạp " đùm dông " cọc cạch. Thời bao cấp, xăng chỉ phát theo tiêu chuẩn của một cán bộ HTX nông nghiệp thôn....nên lấy đâu ra nhiều để đi thường xuyên. Nói tiếng đi xa cho oai, chứ cao lắm chừng chục cây số là cùng. Cu gáy thời ấy thật là nhiều và dễ bắt. Nhiều đến nổi có khi chim mồi gáy chim bổi bay về tận sau nhà, thế là bố tôi treo lòng lên... thế nào cũng chui vào lồng chứa... hôm nào đi hơi xa làng tí thì cũng được một vài con... Nếu đi xa thì khi về mang chim bổi mệt nghĩ luôn... nói tới đây, sướng lắm phải không các bác ! mỗi khi bố tôi "thông báo" ngày mai đi xa thì đêm ấy tôi không ngủ được, mặc dù tôi " tranh thủ " vào giường sớm hơn mọi ngày, không phải vì chim gáy mà trằng trọc mà vì vào rừng có nhiều cái mới, cái lạ nên thích ... , trẻ con mà trằng trọc tý rồi hồn cũng vào giấc ngũ. Con bố tôi đi chuẩn bị thức ăn cho hai buổi sáng trưa... nói chuẩn bị cho sang chứ, nấu chút đỉnh cơm bỏ vào lon li-gô, và vài con cá khô, một hủ mắm thắm.... thế là hai cha con no được một ngày .... . Sáng khoản 3 hay 4 giờ gì đó khi nghe tiếng bố kêu thì tôi bật dậy như một cái lò xo... tự giác làm mọi việc thật nhanh, để cùng bố lên đường ( ngày thường không dễ đâu nha, còn phải nằm nướng nữa... ). Vào đến rừng bố tôi gởi xe ở rẫy dân tộc rồi hai cha con cuốc bộ khoản hai hay ba chục phút vào nơi đánh... đi theo đường nghĩ vu vơ đủ thứ, vì ám ảnh những câu chuyện "kinh dị" của bạn bè tôi, của những chuyện kể trong sách vở thần thoại ở trường, tờ mờ sáng,trên đường đi, nhìn cây, nhìn cảnh mà hình dung và tưởng tượng ra đủ thứ, nào là ma, nào là thú dữ .... nên lúc nào cũng cố gắng đi cho thật gần và thật sát bố tôi. Đến nơi bẫy, lúc này trời chưa sáng lắm, bố tôi đổ nước, lúa cho chim, đứng quan sát khoản 5 hay 10 phút rồi bố tôi mới treo mồi.... rồi vào chổ núp... bố tôi giải thích đủ thứ về chim gáy, nào là cách đánh thế này thế nọ, nào là mồi hay, nào dặm, rước... rồi con bổi nó như thế này thế kia.... tôi đâu có hiểu gì, ầm ừ cho qua chuyện, nghe lổ tai này rồi chạy qua lổ tai khác ... rồi không nhớ gì cả, chỉ nhớ câu " chim dù hay đến đâu nếu không sát bổi coi như đồ bỏ " vì ông thường nó chuyện với bạn bè nhiều lần như là kinh thánh vậy, sau này tôi mới hiểu câu đó đúng lắm... với tôi lúc ấy sướng nhất là khi bổi gù ờ nhánh thế rồi nhảy vào lưới .... vậy là được rồi, còn không thì ngấm đủ loại chim xanh, đỏ, vàng...thích lắm. Bạn chim gáy của bố tôi rất nhiều, mỗi khi mấy người ấy đến chơi, nói và bàn luận chuyện chim gáy sau sưa... nào là con này hay, con kia dở, còn này sát bổi, con kia không .... nói suốt cả buổi , trể nải công việc nên đôi khi cũng làm phật lòng mẹ tôi lắm, chờ bạn bố tôi về thì thế nào cũng có cuộc chiến nho nhỏ.... bố thường năn nỉ cười xòa cho qua chuyện ....hi hi .Trong số người ấy có người rất tốt, có người rất tồi, người thì ít nói, người thì nổ như rang, người thì chơi cho tao nhã, người nuôi gáy chỉ vì tiền ... ha ha đủ dạng người... nhiều khi mẹ tôi hỏi sao ông chơi mấy đứa ba xạo chi vậy... "thú chơi thôi mà để trong lòng làm gì ", bố tôi trả lời thế.... Xưa kia, người chơi chim gáy ít, đa phần là chơi kiểu văn nghệ, không tính toán nhiều... miễn sao vui là được.
- Từ lúc gia đình tôi đi nước ngoài còn tôi ở lại, chim cu bố tôi phóng sanh hết.... nên mọi chuyện chim gáy tưởng đâu đã vào dĩ vãng....
- Cu gáy đến với tôi cũng là cái duyên, hôm ấy có ông bạn của bố tôi đi bẫy chim ngang qua nhà và ghé lại thăm, nghe sau nhà tôi có chim gáy tu tu... ông ta treo mồi lên... chỉ vài phút sau con chim ấy vào lưới của ông ta. Ông ta thấy chim ấy khá và chưa đủ cườm nên tặng tôi nuôi chơi... ai dè đâu chỉ mấy tháng sau nó nổi và bắt mồi ào ào... đâm ra ghiện, đi bẫy nhiều hơn, đi xa hơn. Lúc ấy chơi chim rất non cơ... chỉ mấy tháng sau... chim mồi gáy ấy hư luôn, từ đó về sau tôi đóng học phí cho mồi gáy rất nhiều... nghe ở đâu có mồi hay là đi tới, trước lạ sau quen (chơi chim gáy là dễ kết bạn nhất) chơi đủ mồi, từ thổ buồn, thổ sấm, thổ bầu, tới đồng bể, đồng kim... và cũng chơi và học hỏi đủ hạn người, cuối cùng nghiệm lại, chim mồi gáy chơi sướng nhất vẫn là thổ hay thổ pha. Hai loại giọng trên nước rút chậm nhưng chắc lắm, chơi thường bền chim, ít rớt đài nửa đường và xác xuất sát bồi thường nằm ở hai giọng này rất cao. Không như đồng hay kim nước rút nhanh, đôi khi mình sợ chúng hụt hơi mà chết... điểm yếu của hai giọng này là hay bị out nửa chừng, có lẻ giọng nghe " gắt " quá nên rất hiếm những con sát bổi ở hai giọng đồng và kim này.... còn việc này nữa là giọng thổ thì nghe ấm, rất đã tai, còn giọng đồng, kim; nghe ít thì sướng lắm nhưng nghe nhiều thì giống như ai quấy cây vào tai vậy... chán lắm, điểm này lý giải vì sao giá của hai loại này lúc nào cũng rẻ hơn giá của mồi thổ ... Nhưng có nhiều địa phương mê điên cuồng hai giọng này, mỗi người một ý , nếu anh em nào thấy tôi nói sai thì xin bỏ qua...
- Còn việc chim mồi sát bổi theo Tôi chủ yếu là do giọng. Chất giọng rất quan trọng cho chim gáy, thông thường những con gáy tiếng to, rỏ thì đa phần sát bổi. Vì chim rừng nghe tiếng gáy đã " ghét " rồi, bay ngay về chung cội đấu, có khi chim mồi chỉ thúc trận có vài tiếng thì chim bổi đã nằm trọn trong lưới rồi. Đi chung với mấy con sát bổi thì có nước "húp cháo rùa". Tôi đã gặp rồi, khi chim rừng vào chung cây với mồi mình thì nó kéo qua rất dễ, chỉ cần tu tu vài tiếng, mà khi đã vào chung với nó thì chim mồi của mình đừng có mơ mà kéo lại... thôi đành " ngậm bò hòn làm ngọt" mà đi tránh xa nó ra....
- Thời nay, việc chơi gáy có khác, đi bẫy xa hơn, chim rừng khôn hơn, người chơi nhiều, và trẻ hơn, trang bị "đồ chơi" hiện đại hơn ... ngược lại chim rừng thì ít hơn. Có nhiều bác chơi chim gáy rất là nghệ thuật, đi chơi chim chỉ là để tiêu khiển, để giải trí, sau một tuần lao động mệt nhọc, họ rất trân trọng nghề chơi... thật là kính phục. Tuy nhiên vẫn có số ít người đi bẩy thì phải kèm theo việc tính toán thật là kỉ lưởng, một con hai chục ngàn, hai con bốn chục ngàn ... nên họ bắt bổi bằng mọi giá , càng nhiều càng tốt để bù lổ tiền xăng. Chơi như vậy làm sao cho bền... Họ đã làm mai một nghề chơi, và góp phần đẩy giống chim gáy tới đà tuyệt chủng .... thật là đáng buồn ....

Dành tặng ai yêu giọng thổ đồng.
Trong hàng trăm người chơi chim gáy ở Hương Sơn thời ấy - cách đây hơn nửa thế kỷ, có nhiều người nổi tiếng. Nhưng nổi tiếng nhất, là ông Hương Toản - bác ruột tôi.
Bác nổi tiếng bởi có một con chim gáy mồi rất quý. Một con chim có giọng thổ đồng - trầm và ngân xa như tiếng chuông chiều đồng vọng. Con chim gáy ở với bác tôi gần hai mươi năm. Nó đã giật giải thi gáy hàng tổng, hàng huyện nhiều lần, rất nhiều lần. Đến nỗi trong căn nhà chật chội, không còn chỗ để hoành phi, câu đối, những vuông lụa điều... giải thưởng.
Bác tôi quý con chim gáy như quý con cháu trong nhà. Bởi con gáy mồi là cần câu cơm, là danh dự của thú chơi. Mỗi sớm khi bác treo lồng ra sân, đổ thóc, nước - con gáy đã gật đầu chào lia lịa: Cù... cu... cù... cu. Và nó thích nhất, khi bác phủ áo lên lồng, ngoắc nó vào sào, chuẩn bị lên đường đi bẫy, lập tức nó gù lấy gù để.
Tiếng đồn con gáy mồi của bác tôi lan xa hàng mấy huyệ.n. Những người hiếu kỳ, những người mê thú chơi gáy đến thăm, đến học hỏi không ngày nào vắng. Ai cũng muốn mình có một con chim mồi như thế. Ai cũng muốn con thổ đồng thuộc về mình. Nhưng bác tôi không bán, không thích người đến chơi nhà ngỏ lời đổi chác.
Có một người mê con gáy thổ đồng đến mất ăn, mất ngủ. Đó là lão Chánh tổng Biện. Trong dinh cơ nguy nga, trong trại mênh mông của lão đã có mấy chục lồng gáy sơn son, thếp vàng, tiếng gáy ồn ã cả ngày. Nhưng không có một con nào có giọng thổ đồng vang và ngọt như con mồi của bác tôi.
Đã nhiều lần, lão Chánh Biện bỏ xe cộ, đi bộ đến nhà bác. Lão đành tạm vứt hết bộ dạng quan cách, đến nhà như một người sành điệu chơi chim. Im lặng nghe... với đôi mắt lim dim, đôi tai mê đắm, thỉnh thoảng lão vỗ đùi kêu lên: Tuyệt! Tuyệt! Độc nhất vô nhị!
Rồi lão thờ thẫn ra về.
Một thoáng sau, viên lý trưởng tay chân của lão, tìm đến bác Toản. Không vòng vo, y đi thẳng vào đề:
- Cụ Chánh mê con gáy của bác đấy. Bác để lại cho cụ để lấy đường đi lại...
Bác tôi cười nhạt, nhìn ra vườn.
- Tôi thấy nhà bác tuềnh toàng trâu bò không có. Cụ Chánh cám cảnh... Thôi thì bác nghe tôi đổi con gáy mồi lấy một con trâu cày của cụ Chánh.
Bác tôi lắc đầu, đứng dậy. Đêm đó, bác tôi mang con gáy mồi treo ngay đầu giường ngủ. Bác sợ...
Một tuần sau. Viên lý trưởng lại đến.
- Cụ Chánh biết bác quý con gáy mồi lắm. Nhưng bác có tài vực gáy, thôi thì con này đi con khác lại đến. Đời còn dài mà. Tôi nói thực ý của cụ Chánh, là muốn đổi một mẫu thượng điền ở cánh Bàu Pho để lấy con gáy đấy. Giấy tờ, văn khế đầy đủ. Bác đừng lo. Bác gật đầu đi để tôi về bẩm với cụ Chánh.
Một mẫu thượng điền to lắm, nhưng đổi con gáy mồi ở với mình mấy chục năm trời... để lấy ruộng là mình tham, mình bạc. Nó đi khỏi nhà, liệu mình có sống nổi không?
Cuộc đổi chác không thành. Con gáy thổ đồng vẫn ngày ngày cất tiếng gáy âm vang trong khu vườn yên tĩnh của bác tôi.
Lão Chánh Biện tuy cay cú, nhưng kiên nhẫn chờ...
Rồi một năm sau, thời cơ mỉm cười với lão. Đang cữ cuối xuân tạnh ráo, gió nồm nam thổi tím những đồi hoa mua. Bác tôi bắt đầu vỗ căng cho con thổ đồng chuẩn bị vào mùa đi bẫy. Thì... có trát của tỉnh về quê.
Một buổi chiều, viên lý trưởng khệnh khạng vào nhà bác Toản, chìa ra cái giấy có dấu son đỏ choé:
- Thằng Cả nhà bác được vinh dự có tên đi Tân thế giới đấy. Hai ngày nữa, tập trung ở sân huyện đường. Hê... hê... hê, dặn dò vợ con đi thì vừa... Mừng cho nhà bác. Tôi về.
Bác tôi gần như ngất xỉu. Bác biết vì sao thằng con trai độc nhất của bác phải đi phu. Mà đi phu Tân thế giới có nghĩa là chết!
Tối đó, bác tôi thắt ruột, rớt nước mắt, mang con gáy thổ đồng đến nhà lão Chánh Biện... Thôi thì của đi thay người!
Bác Toản ốm liệt giường mất ba tháng. Tóc trắng xoá, bác ngơ ngẩn như người mất hồn...
Rồi khởi nghĩa, kháng chiến chống Pháp. Tôi đi bộ đội. Mãi đến hoà bình, tôi mới có dịp về thăm nhà. Bác Toản đang ngồi bên hiên. Trời tháng tư. Nắng và gió nồm thổi lất phất. Chợt một tiếng gáy trầm vang từ cây bưởi trước nhà vọng xuống. Tôi lặng người. Một giọng thổ đồng chính hiệu, nhưng trẻ hơn, vang xa hơn...!

(Vì nhu cầu của những người mê chim gáy nên em xin phép tác giả của các bài viết này cho em up lên dd để anh em cùng tham khảo .)
Chúc các tiền bối luôn mạnh khỏe! Chúc cho niềm đam mê cu gáy ngày càng phát triển. NghiaYB
TB. Bài viết này còn sơ khai thời gian sau sẽ có bổ xung và sửa chữa mong các bạn, các anh,các bác...cùng tham gia nhằm tạo nên một kiến thức(nhỏ thôi) cho những người cùng chung đam mê tham khảo. Thân chào!
Cảm ơn bạn rất nhiều, chúc bạn may mắn và hạnh phúc trong cuộc sống và cống hiến nhiều hơn nữa cho diễn đàn và người yêu chim CU GAY
Trả lời kèm theo trích dẫn
  #60 (permalink)  
Cũ 18-06-2011, 20:16
Avatar của mr_pjpj
Thành viên tích cực
 
Ngày gia nhập: Jul 2010
Bài gửi: 139
Cảm ơn: 40
Được cảm ơn 110 lần trong 70 bài viết
chơi cu gáy lâu nay mà giờ mới đc đọc 1 bài viết công phu như thế!cho em gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến bác!
Trả lời kèm theo trích dẫn
Gửi trả lời



Công Cụ

Quyền hạn Gửi bài
Bạn không thể gửi chủ đề
Bạn không thể gửi trả lời
Bạn không thể gửi đính kèm
Bạn không thể sửa bài của mình

Mã BB đang Mở
[IMG] đang Mở
Mã HTML đang Tắt
Trackbacks are Mở
Pingbacks are Mở
Refbacks are Mở


arowana
Tất cả thời gian được tính theo GMT +7. Bây giờ là 06:10.
free counters

Thế Giới Sinh Vật Cảnh © - Hà Nội - 2014 All Rights Reserved. Skin edited by Sieucan
Các tên miền của diễn đàn: www.arowana.com.vn ----- www.vietarowana.com
Ghi rõ nguồn "Thế Giới Sinh Vật Cảnh " khi bạn phát hành lại thông tin từ website này
DIỄN ĐÀN THẾ GIỚI SINH VẬT CẢNH-Arowana-Dragon Fish-Cá Rồng Việt Nam
   

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0